Legendę o pochodzeniu czapki Monomacha rozpowszechniono w celu potwierdzenia, iż Moskwa jest jedynym prawowitym spadkobiercą Bizancjum. Po upadku Cesarstwa Bizantyjskiego - Wielkie Księstwo Moskiewskie przejęło cesarski herb - dwugłowego orła. Pod koniec XV wieku mnich Filoteusz z Pskowa stworzył koncepcję historiozoficzną, głoszącą "że pierwszy Rzym upadł na skutek herezji, drugi Rzym – Konstantynopol – na skutek zdrady prawdziwej wiary, trzecim Rzymem jest Moskwa, a czwartego już nie będzie".