Strefowość klimatyczna w sposób bardzo wyraźny wpływa na szatę roślinną.
W strefie klimatu równikowego wilgotnego przez cały rok panują wysokie, wyrównane temperatury powietrza. Notuje się tam także w każdym miesiącu wysokie sumy opadów. Takie warunki klimatyczne stwarzają idealne warunki do rozwoju szaty roślinnej - rosną tutaj wilgotne lasy równikowe, charakteryzujące się największym zróżnicowaniem gatunkowym na świecie.
Wraz z oddalaniem się od równika sumy opadów maleją, a całoroczne deszcze ustępują miejsca porze deszczowej i suchej (klimat równikowy suchy zwany podrównikowym). Okresowy brak wilgoci uniemożliwia rozwój lasów - są one więc zastępowane przez formację trawiastą, zwaną sawanną. Pojawiają się tam tylko pojedyncze drzewa, znoszące okresowy brak opadów, takie jak baobaby oraz akacje.
W okolicach zwrotników klimat jest w dalszym ciągu gorący, jednakże opady, ze względu na tworzące się w tym rejonie świata stałe wyże, zdarzają się epizodycznie (klimat zwrotnikowy suchy). Dominują więc tam pustynie gorące. Stała pokrywa roślinna przy tak niskich sumach opadów nie jest więc w stanie się wytworzyć. Rosną tam jedynie sukulenty, takie jak kaktusy. Okresowo roślinność pojawia się po opadach deszczu - wówczas nasiona roślin szybko kiełkują, kwitną i wydają owoce z nasionami, maksymalnie wykorzystując chwilową dostępność wody.
Przesuwając się w kierunku wyższych szerokości geograficznych docieramy do klimatu podzwrotnikowego odmiany śródziemnomorskiej. Rośnie tutaj makia, a więc roślinność twardolistna, która przystosowana jest do wytrzymywania wysokich temperatur powietrza, silnego nasłonecznienia oraz okresowego braku wody. Charakterystycznymi roślinami są tutaj miedzy innymi drzewa oliwne, wawrzyny oraz oleandry.
Bardzo duże zróżnicowanie szaty roślinnej ma miejsce w strefie klimatów umiarkowanych. Na obszarach położonych w ciepłej odmianie tego klimatu, nad morzami i oceanami, amplituda temperatury rocznej nie jest duża - zimy są wilgotne i łagodne a lata stosunkowo ciepłe. W takich warunkach pojawiają się po raz kolejny bardzo dobre warunki do rozwoju lasów - w tym przypadku liściastych strefy umiarkowanej. Przesuwając się wgłąb lądu ustępują one stopniowo lasom mieszanym, a w chłodnej, kontynentalnej odmianie klimatu - lasom iglastym (tajdze). Z kolei w klimacie umiarkowanym odmiany ciepłej lecz typu kontynentalnego, w większej odległości od mórz i oceanów, ze względu na niskie sumy opadów lasy ustępują miejsca innej formacji trawiastej - stepom. Dominują tam trawy, a drzewa, w przeciwieństwie do sawanny - praktycznie w ogóle nie są tutaj spotykane (okresowy brak opadów, zamarzające podłoże w trakcie zimy).
Im bliżej biegunów tym klimat staje się coraz bardziej chłodny. W końcu średnia roczna temperatura powietrza nie przekracza 5oC. W takich warunkach, w klimacie okołobiegunowym subpolarnym, rosną najbardziej wytrzymałe rośliny, takie jak porosty, mchy, krzewinki i karłowate drzewa, tworzące formację roślinną zwaną tundrą. Wokół biegunów dominuje ostatni typ klimatu - klimat okołobiegunowy polarny. Przez cały rok średnie miesięczne temperatury powietrza są ujemne. Nie tworzy się tam gleba, a cały obszar pokryty jest lądolodem. Obecna jest tam pustynia lodowa, zupełnie pozbawiona roślinności. Nie pozwalają bowiem na to warunki klimatyczne.
Damian Hełdak
Nauczyciel geografii
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

