Uzasadnienie
Efekt paralaksy to bardzo proste zjawisko. Jeżeli kierujemy swój wzrok na ten sam przedmiot z dwóch różnych kierunków, to jego położenie na tle bardziej odległych obiektów ulega zmianie. Jeśli znamy kąt między dwoma różnymi kierunkami patrzenia i odległość między położeniami obserwatora, to korzystając z prostych zależności geometrycznych, możemy wyznaczyć odległość, jaka dzieli nas z oglądanym obiektem. Metoda ta działa dla obiektów położonych stosunkowo blisko, względem możliwego przemieszczenia obserwatora. Wyróżniamy dwie charakterystyczne metody pomiaru przy użyciu zjawiska paralaksy w kosmosie.
▶ paralaksa heliocentryczna
W pewnej odległości od Układu Słonecznego znajdują się inne gwiazdy. Obserwator znajdujący się na Ziemi może wybrać pewną bliższą gwiazdę widoczną na niebie. To odległość od tej gwiazdy będzie szacował. Gwiazdę obserwuje w pewnym szczególnym kierunku i jest ona widoczna na tle innych dalszych gwiazd ze sfery niebieskiej. Jeżeli nasz obserwator ogląda niebo w styczniu, to może zapisać wszystkie niezbędne dane i poczekać pół roku. Wtedy Ziemia przemieści się i w lipcu będzie po drugiej stronie orbity. Zauważmy, że aby dalej przyglądać się wybranej gwieździe, obserwator musiał zmienić kierunek patrzenia, czyli także położenie swojego teleskopu. Tę zmianę kierunku, w którym obserwuje gwiazdę, możemy wyrazić w postaci podwójnego kąta paralaksy. Kiedy znamy jego wartość, możemy, korzystając z zależności trygonometrycznych, obliczyć odległość od obserwowanej gwiazdy.
▶ paralaksa geocentryczna
Podobnie obserwator na Ziemi może zmierzyć odległość do Księżyca. Obserwuje go na tle pewnych gwiazd, a po 12 godzinach (w wyniku obrotu planety), jego kierunek obserwacji się zmieni. Ponownie znając kąt, o jaki musiał zmienić kierunek patrzenia, można wyznaczyć odległość do Księżyca.
Odpowiedź:
B., C.
Rafał Guzik
Nauczyciel fizyki
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

