Liczba atomowa Z	Symbol chemiczny	Położenie w układzie okresowym		Konfiguracja elektronów walencyjnych	Stopnie utlenienia w związkach chemicznych
		grupa	okres		z tlenem	z wodorem
7	N	15	2	2s22p3	+I, +II, +III, +IV, +V	-III
12	Mg	2	3	3s2	+II	+II
17	Cl	17	3	3s23p5	+I, +III, +V, +VII	-I

 

---

Wyjaśnienie:

Elektrony walencyjne pierwiastków znajdujących się w bloku s (np. magnez) leżą na podpowłoce ns. Jeżeli atomy leżą w bloku konfiguracyjnym p (np.: azot, chlor) ich elektrony walencyjne znajdują się na podpowłokach: ns oraz np.

gdzie:

n - główna liczba kwantowa, przy określaniu konfiguracji elektronów walencyjnych n jest równe numerowi okresu w jakim leży dany pierwiastek.

Pierwiastki mogą występować w swoim maksymalnym, minimalnym oraz na pośrednich stopniach utlenienia:

• maksymalny stopień utlenienia pierwiastka odpowiada ładunkowi jaki przyjąłby jon prosty pierwiastka po oddaniu wszystkich elektronów walencyjnych.
• minimalny stopień utlenienia pierwiastka odpowiada ładunkowi jaki miałby atom tego pierwiastka po przyjęciu tylu elektronów ile brakuje mu do oktetu/dubletu elektronowego (nie dotyczy metali, dla których, praktycznie zawsze, minimalny stopień utlenienia wynosi 0).

Najprostszym sposobem na określenie możliwych stopni utlenienia pierwiastka w związkach z tlenem jest przywołanie wszystkich jego tlenków:

• tlenki azotu: N₂O, NO, N₂O₃, NO₂, N₂O₅,
• tlenek magnezu: MgO,
• tlenki chloru*: Cl₂O, Cl₂O₃, Cl₂O₅, Cl₂O₇.

*istnieją również tlenki ClO oraz ClO₂, jednak są one rzadziej spotkane - oznacza to, że błędem nie będzie dopisanie do tabeli jeszcze stopni +II oraz +IV.

Pierwiastki mniej elektroujemne od wodoru przyjmują w związkach z nim (wodorkach) swoje maksymalne stopnie utlenienia - stopień utlenienia wodoru w wodorkach metali najczęściej wynosi -I.

Przykład: MgH₂ - wodorek magnezu, w którym magnez występuję na +II stopniu utlenienia. 

Pierwiastki bardziej elektroujemne od wodoru przyjmują w wodorkach swój minimalny stopień utlenienia. Wodór w wodorkach niemetali znajduje się najczęściej na +I stopniu utlenienia.

Przykłady: NH₃ - amoniak, azot przyjmuje -III stopień utlenienia, H₂S - siarkowodór - siarka znajduje się na -II stopniu utlenienia.