Przykładowe rozwiązanie zadania indywidualnego

Temat infografiki: „Budżet państwa Polski w 2024 roku – skąd są pieniądze i na co je wydajemy?”

Dane pochodzą ze sprawozdania rocznego Ministerstwa Finansów za 2024 r.

1. Dane ogólne (główny panel infografiki)

• Dochody budżetu państwa: ok. 623,4 mld zł
• Wydatki budżetu państwa: ok. 834,3 mld zł
• Deficyt budżetu (wydatki – dochody): ok. 210,9 mld zł

Możesz dodać krótki komentarz:

„W 2024 r. wydatki państwa były o ok. 211 mld zł wyższe niż dochody. Oznacza to, że budżet został wykonany z deficytem.”

2. Struktura dochodów – „Z czego państwo ma pieniądze?”

Na infografice warto narysować koło lub prostokąt podzielony na części i opisać je tak (udziały zaokrąglone):

• VAT – ok. 287,7 mld zł (ok. 46% dochodów) Podatek doliczany do większości towarów i usług kupowanych przez konsumentów.
• PIT – ok. 97,6 mld zł (ok. 16%) Podatek dochodowy od osób fizycznych – pracowników, zleceniobiorców i części przedsiębiorców.
• Akcyza – ok. 90,3 mld zł (ok. 15%) Podatek od wybranych towarów, m.in. paliw, alkoholu, papierosów.
• CIT – ok. 60,2 mld zł (ok. 10%) Podatek dochodowy od osób prawnych, czyli głównie spółek i większych firm.
• Inne podatki – ok. 20,1 mld zł (ok. 3%) Np. cła, mniejsze podatki i opłaty.
• Dochody niepodatkowe – ok. 64,9 mld zł (ok. 10%) Np. dywidendy ze spółek Skarbu Państwa, opłaty za koncesje, różne opłaty administracyjne.

Pod kołem z dochodami można dopisać:

Największą część dochodów państwo uzyskuje z podatku VAT oraz PIT – razem to ponad 60% wszystkich wpływów do budżetu.

3. Struktura wydatków – „Na co państwo wydaje pieniądze?”

Drugi wykres (koło / prostokąt) pokazuje przykładowe duże grupy wydatków:

• ZUS i świadczenia społeczne – ok. 171,3 mld zł (ok. 21%) Emerytury, renty i inne świadczenia wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
• Subwencje ogólne dla samorządów – ok. 119,7 mld zł (ok. 14%) Pieniądze przekazywane gminom, powiatom i województwom m.in. na szkoły, drogi lokalne i inne zadania.
• Obrona narodowa – ok. 115,5 mld zł (ok. 14%) Utrzymanie i modernizacja wojska, zakupy sprzętu, szkolenia.
• Obsługa długu Skarbu Państwa – ok. 65,8 mld zł (ok. 8%) Odsetki od wcześniej zaciągniętych pożyczek i obligacji.
• Budżety wojewodów – ok. 55,6 mld zł (ok. 7%) Wydatki administracji rządowej w terenie (np. urzędy wojewódzkie).
• Pozostałe wydatki – ok. 306,4 mld zł (ok. 37%)
  • W tej grupie mieszczą się m.in.:
    • zdrowie (finansowanie NFZ, szpitale),
    • edukacja i nauka,
    • infrastruktura (drogi, kolej),
    • bezpieczeństwo wewnętrzne (policja, straż pożarna),
    • administracja centralna i inne programy.

Komentarz pod wykresem:

Największe kwoty wydatków państwa w 2024 r. dotyczyły systemu emerytalno-rentowego, wsparcia samorządów oraz obrony narodowej. Znaczącą pozycją były także odsetki od długu publicznego.

4. Krótkie podsumowanie (na dole infografiki)

Możesz zamknąć infografikę takim blokiem tekstu: W 2024 roku dochody budżetu państwa wyniosły ok. 623,4 mld zł, a wydatki – ok. 834,3 mld zł. Oznacza to deficyt rzędu 210,9 mld zł. Najważniejszym źródłem dochodów był podatek VAT, a po stronie wydatków – świadczenia społeczne, subwencje dla samorządów oraz wydatki na obronę. Dane pokazują, że znaczna część pieniędzy publicznych trafia na zabezpieczenie społeczne i usługi, z których korzystają obywatele, ale jednocześnie rośnie koszt obsługi długu państwa.