Rozwiązanie 1:

Gra w ultimatum to prosta gra, w której pierwszy gracz otrzymuje np. 100 zł i jest zobowiązany do podziału owej sumy między siebie i drugiego gracza. Jeśli gracz drugi zaakceptuje ofertę pierwszego, to kwota 100 zł staje się własnością obydwu graczy (w stosunku zaproponowanym przez pierwszego gracza). Jeśli drugi gracz odrzuci propozycję pierwszego, żaden z nich nie dostanie z kwoty 100 zł ani grosza. Oferta pierwszego gracza jest jednorazowa (bierzesz tak czy nie?), stąd nazwa gry: ultimatum.

 

Wnioski z gry ultimatum:

1. Ludzie odrzucają propozycję, jeśli uważają, że dana osoba zachowuje się zbyt chciwie (badania przeprowadzone na różnych grupach zawodowych i wiekowych oraz w różnych kulturach ustaliły, że oferta jest akceptowana na poziomie przynajmniej 20% całkowitej kwoty).
2. Świadoma rezygnacja z pieniędzy przez drugiego gracza (adresata oferty) oferty oznacza, że wyżej cenimy sobie sprawiedliwe traktowanie niż zdobycie pieniędzy za wszelką cenę.
3. Ludzie chcą "ukarać" osoby, które dokonują niesprawiedliwego podziału.

 

Rozwiązanie 2:

Gra w ultimatum to eksperyment, który polega na przeprowadzeniu transakcji między dwoma uczestnikami, z których jeden jest oferującym (proponuje podział określonej sumy pieniędzy) a drugi jest akceptującym (musi zdecydować, czy akceptować propozycję oferującego czy odrzucić i nie otrzymać nic). Jeśli akceptujący zaakceptuje ofertę, pieniądze zostaną podzielone zgodnie z proponowaną przez oferującego umową. Jeśli zaś odrzuci, to żaden z uczestników nie otrzyma żadnych pieniędzy.

Wyniki eksperymentu wskazują, że ludzie nie zawsze postępują racjonalnie, a emocje i normy społeczne wpływają na ich decyzje. Zwykle oferujący proponuje podział pieniędzy w sposób nierównomierny, np. 70/30 lub 80/20, z czego większa część jest przeznaczona dla oferującego. Wynika to z faktu, że oferujący zdaje sobie sprawę z tego, że jeśli proponuje równy podział, to akceptujący ma małe motywacje, aby zdecydować się na odrzucenie oferty, a co za tym idzie oferujący otrzymuje mniej pieniędzy. Z drugiej strony, odrzucenie oferty przez akceptującego może wynikać z chęci zemsty za niesprawiedliwą ofertę lub z pragnienia, aby zachować poczucie godności i nie zaakceptować niskiej propozycji.

Z eksperymentów wynika, że wyniki gry w ultimatum zależą od norm i wartości społecznych, jakie są obecne w danej kulturze. Na przykład w niektórych kulturach równość jest ważna, co oznacza, że ​​akceptujący odrzuci niesprawiedliwe oferty, nawet jeśli to oznacza brak otrzymania pieniędzy. W innych kulturach ważne są relacje społeczne, a więc akceptujący bardziej skłonni są do zaakceptowania niesprawiedliwej oferty, aby nie nadszarpnąć relacji między uczestnikami gry.

Wyniki eksperymentów w grze ultimatum pokazują, że decyzje ludzi zależą od czynników ekonomicznych, psychologicznych i społecznych, a wybory podejmowane przez jednego uczestnika wpływają na wybory podejmowane przez drugiego uczestnika. Eksperymenty te wskazują na znaczenie zrozumienia zachowań ludzkich w warunkach gry społecznej i mogą pomóc w lepszym zrozumieniu decyzji podjętych w innych sytuacjach ekonomicznych.