Zadanie 15.

Układ termoregulacji zapewnia człowiekowi utrzymanie względnie stałej temperatury ciała. Regulacja temperatury ciała polega na zwiększaniu wytwarzania ciepła w organizmie lub na czynnym rozpraszaniu ciepła, dzięki czemu stała temperatura ciała może być utrzymana niezależnie od temperatury otoczenia.

Na poniższym schemacie zilustrowano współdziałanie głównych reakcji termoregulacyjnych u człowieka w przedziale temperatury otoczenia 0 °C–55 °C.

Zadanie 15.1.

Korzystając z wykresu, podaj po jednym przykładzie reakcji organizmu człowieka na wymienione poniżej zmiany temperatury otoczenia i określ wpływ tej reakcji
na utrzymanie względnie stałej temperatury ciała:
1. zmiana temperatury otoczenia z 20 °C do 10 °C........................
2. zmiana temperatury otoczenia z 40 °C do 50 °C ......................

Zadanie 15.2.

Wyjaśnij, dlaczego podczas utraty dużych ilości ciepła przez organizm obserwuje się wzrost wydzielania zarówno hormonu tyreotropowego (TSH), jak i hormonów tarczycy. W odpowiedzi uwzględnij funkcje tych hormonów.

---

Rozwiązanie:

Zadanie 15.1.

1. Wzrost tempa metabolizmu - skutkuje to zwiększeniem produkcji ciepła uwalnianego w reakcjach metabolicznych, które rekompensuje zwiększone straty do otoczenia. Wzrost tempa metabolizmu przeciwdziała wychłodzeniu organizmu. 

2. Zwiększenie intensywności pocenia - pozwala na efektywniejsze oddawanie nadmiaru ciepła do otoczenia w procesie parowania; pozwala na utrzymanie względnie stałej temperatury ciała.

 

Zadanie 15.2.

TSH (hormon tyreotropowy) jest produkowany przez przysadkę mózgową i stymuluje tarczycę do wydzielania hormonów (trójjodotyroniny – T3 oraz tyroksyny – T4). T3 i T4 oddziałują na pozostałe komórki organizmu zwiększając tempo metabolizmu. Zwiększone tempo metabolizmu w warunkach wychłodzenia organizmu pozwala na częściowe rekompensowanie strat ciepła poprzez zwiększenie jego uwalniania w czasie reakcji metabolicznych.