MUTAGENY (czynniki mutagenne) to takie czynniki, które przyspieszają tempo mutacji w komórkach bakterii, roślin oraz zwierząt - w tym ludzi. 

Czynniki mutagenne:

• fizyczne - wysoka temperatura, promieniowanie (UV, jonizujące, gamma, rentgenowskie)
• chemiczne - metale ciężkie i sole metali ciężkich, kwas azotowy, zasady azotowe i ich analogi, amoniak, nadtlenek wodoru, benzopiren (zawarty w dymie tytoniowym), pestycydy, niektóre barwniki, gazy bojowe
• biologiczne - niektóre wirusy onkogenne