W Polsce powiaty i województwa są wyższymi szczeblami samorządu terytorialnego, powołanymi po to, aby zajmować się sprawami, które wykraczają poza możliwości pojedynczych gmin, ale nadal wymagają lokalnego lub regionalnego zarządzania.

---

Powiat:

Czym jest?

Powiat to jednostka samorządu pośredniego - między gminą a województwem. Może być:

• ziemski (obejmujący kilka gmin),
• grodzki (czyli miasto na prawach powiatu, na przykład Kraków, Rzeszów).

Czym się zajmuje?

Powiat wykonuje zadania, które są zbyt złożone lub kosztowne dla jednej gminy. Do jego kompetencji należą między innymi:

• prowadzenie szkół ponadpodstawowych, poradni psychologiczno-pedagogicznych,
• utrzymanie szpitali powiatowych i niektórych dróg,
• transport publiczny w skali powiatu,
• prowadzenie powiatowych urzędów pracy,
• zarządzanie kryzysowe i obrona cywilna,
• wydawanie prawa jazdy i rejestracja pojazdów.

Po co istnieje?

Aby efektywnie zarządzać sprawami wspólnymi dla kilku gmin, które nie mogą ich rozwiązać samodzielnie.

---

Województwo:

Czym jest?

To największa jednostka podziału administracyjnego kraju (jest 16 województw). Ma dwutorową strukturę władzy:

• samorząd województwa (marszałek, sejmik województwa),
• administracja rządowa (wojewoda, mianowany przez rząd).

Czym się zajmuje?

W zakresie samorządowym:

• rozwój regionalny i zarządzanie funduszami UE,
• ochrona środowiska i infrastruktura regionalna,
• prowadzenie instytucji kultury o zasięgu wojewódzkim,
• współpraca zagraniczna regionu.

W zakresie rządowym (wojewoda):

• nadzór nad legalnością działań samorządów niższego szczebla,
• koordynacja działań służb państwowych w województwie (na przykład policji, straży pożarnej, inspekcji sanitarnej),
• reagowanie w sytuacjach nadzwyczajnych.

Po co istnieje?

Aby zapewnić spójny rozwój regionów i koordynować działania rządowe i samorządowe na dużym obszarze kraju.