O normach społecznych

Tekst 1. Fragment poradnika
Przy wejściu do domu trzeba otworzyć drzwi i ręką wskazać gościowi, aby wszedł pierwszy,

nawet bez słów żadnych [...]; w gościnie bowiem gospodarz zawsze powinien nam oddać pierwszeństwo.
Trzeba [...] starać się nie mówić ani zbyt prędko, ani pomału. Dalej – wyrażać się gładko, potoczyście, z uwagą na gramatyczne zwroty [...]. Opowiadanie ma być treściwe, niezbyt długie, ażeby i inni mogli się wypowiedzieć.

Człowiek dobrze wychowany, czyli wskazówki odpowiedniego zachowania się w domu i w towarzystwie, Stevens Point 1917, s. 6, 12, 14.

Tekst 2. Fragment wiersza Zbigniewa Herberta pt. Przesłanie Pana Cogito Idź dokąd poszli tamci do ciemnego kresu

po złote runo nicości twoją ostatnią nagrodę [...]

bądź odważny gdy rozum zawodzi bądź odważny w ostatecznym rachunku jedynie to się liczy

a Gniew twój bezsilny niech będzie jak morze ilekroć usłyszysz głos poniżonych i bitych

[...]
Bądź wierny Idź

Z. Herbert, Wybór poezji, Wrocław 2019, s. 413–414.

Zadanie 1.1.

Uzasadnienie:

Tekst 1 dotyczy norm obyczajowych.
Są to zasady regulujące codzienne zachowanie ludzi w sytuacjach życia codziennego, np. w gościnie, rozmowie, sposobie bycia. Wskazówki zawarte w poradniku, takie jak ustępowanie pierwszeństwa gościowi czy kulturalny sposób wypowiadania się, odnoszą się do konwencji towarzyskich, czyli tego, co jest uznawane za grzeczne, taktowne i społecznie akceptowane. Nieprzestrzeganie tych norm może prowadzić do towarzyskiego zawstydzenia, ale nie jest formalnie karane.

Tekst 2 (wiersz Zbigniewa Herberta) odnosi się do norm moralnych.
Są to zasady, które określają, co jest dobre, a co złe w postępowaniu człowieka. Herbert wzywa do odwagi, wierności zasadom, reagowania na krzywdę innych, czyli do działania zgodnie z sumieniem, etyką i wewnętrznym poczuciem sprawiedliwości.