Materiał 1. Fragmenty Konstytucji PRL uchwalonej 22 lipca 1952 r.
Art. 1.1. Polska Rzeczpospolita Ludowa jest państwem demokracji ludowej.
2. W Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej władza należy do ludu pracującego miast i wsi.
Art. 2.1. Lud pracujący sprawuje władzę państwową przez swych przedstawicieli, wybieranych do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i do rad narodowych w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich, w głosowaniu tajnym.
2. Przedstawiciele ludu w Sejmie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i w radach narodowych są odpowiedzialni przed swymi wyborcami i mogą być przez nich odwoływani.
Dz.U. 1952, nr 33, poz. 232.
Materiał 2. Fragmenty ustawy o zmianie Konstytucji PRL uchwalonej 10 lutego 1976 r.
[...] W Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej [...]
1) [...] art. 1 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Polska Rzeczpospolita Ludowa jest państwem socjalistycznym”;
2) po art. 2 dodaje się art. 2a [...] w brzmieniu:
„Art. 2a.1. Przewodnią siłą polityczną społeczeństwa w budowie socjalizmu jest Polska Zjednoczona Partia Robotnicza.
2. Współdziałanie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i Stronnictwa Demokratycznego stanowi podstawę Frontu Jedności Narodu.
3. Front Jedności Narodu jest wspólną płaszczyzną działania organizacji społecznych ludu pracującego i patriotycznego zespolenia wszystkich obywateli [...]”.
Dz.U. 1976, nr 5, poz. 29.
Zadanie:
Uzasadnij, że przedstawione uregulowania konstytucyjne są sprzeczne z zasadami ustrojowymi suwerenności narodu i pluralizmu politycznego. Odnieś się w przypadku każdej z tych zasad do co najmniej jednego z przytoczonych przepisów prawnych.
Zasada suwerenności narodu -
Zasada pluralizmu publicznego -
Zasada suwerenności narodu - Zgodnie z tą zasadą, władza powinna pochodzić od narodu i być przez niego sprawowana bezpośrednio lub pośrednio (np. przez wolne wybory). Tymczasem art. 2a ust. 1 Konstytucji PRL po nowelizacji z 1976 r., który stanowi, że „przewodnią siłą polityczną społeczeństwa [...] jest Polska Zjednoczona Partia Robotnicza”, ogranicza faktyczną rolę obywateli w sprawowaniu władzy. Choć w art. 2 ust. 1 wskazano, że lud sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli, to podporządkowanie życia politycznego jednej partii oznaczało, że wybory miały charakter fasadowy, a władza nie należała realnie do narodu, lecz do monopartii.
Zasada pluralizmu publicznego - Pluralizm polityczny zakłada możliwość istnienia i konkurowania wielu partii i poglądów politycznych w demokratycznym systemie. Tymczasem w art. 2a ust. 2 i 3, wskazano, że „współdziałanie PZPR, ZSL i SD stanowi podstawę Frontu Jedności Narodu”, a Front ten jest jedyną dopuszczalną formą aktywności politycznej. Taki zapis wykluczał istnienie opozycji i innych partii niezależnych od PZPR, łamiąc tym samym zasadę pluralizmu politycznego – bo realna konkurencja polityczna nie istniała.
Marlena Bodo
Nauczycielka WOS-u
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.
