Jedną z głównych politycznych przyczyn przesiedleń, przedstawionych na mapie, była zmiana granic Polski po II wojnie światowej, ustalona w międzynarodowych porozumieniach. W wyniku tych decyzji Polska utraciła część wschodnich terenów (Kresy Wschodnie), a w zamian otrzymała obszary przedwojennych Niemiec, tzw. Ziemie Odzyskane. Powojenne przekształcenia terytorialne spowodowały wysiedlenie ludności niemieckiej z tych terenów oraz przesiedlenia ludności polskiej, głównie repatriantów z utraconych Kresów Wschodnich.

Zmiany granic wpłynęły również na strukturę narodowo-etniczną kraju. Na południowym wschodzie Polski pozostało znaczne skupisko Ukraińców, co w kontekście napiętych wówczas stosunków polsko-ukraińskich (m.in. po rzezi wołyńskiej) budziło obawy władz komunistycznych. Aby zmniejszyć ryzyko konfliktów na tle narodowościowym, zdecydowano o przesiedleniu Ukraińców i rozmieszczeniu ich w różnych częściach Ziem Odzyskanych, a część ludności ukraińskiej została przesiedlona także do ZSRR.