Niezależność samorządu związana jest z zasadą decentralizacji władzy - związana jest z przekazywaniem części kompetencji przez władzę centralną jednostkom samorządowym. Fundamentu tej zasady należy poszukiwać w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a dokładnie w jej art. 15, w którym czytamy, że „ustrój terytorialny Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia decentralizację władzy publicznej”. Tym samym samorządy otrzymują możliwość podejmowania samodzielnych decyzji w graniach przewidzianych prawem. Z kolei zasada pomocniczości polega na tym, że jednostki samorządu terytorialnego są samodzielne w zakresie działań podlegających ich kompetencji, ale inne podmioty (w tym władza centralna) mogą w określonych granicach pomagać im w wypełnianiu nałożonych na nich zadań.