W poniższej tabeli przedstawiono konstytucyjne środki ochrony praw człowieka oraz przykłady ich wykorzystania:
| Konstytucyjne środki ochrony praw człowieka | Przepis Konstytucji RP z 1997 r. | Przykłady wykorzystania ich przez obywateli Polski |
| Prawo do skargi konstytucyjnej |
Art. 79. 1. Każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. |
W 2016 r. Obywatel, który nie uzyskał odpowiedzi na pytanie wystosowane do Urzędu Kontroli Skarbowej, złożył skargę konstytucyjną. Jego skarga dotyczyła tego, że urząd powołał się na przepis mówiący o tym, że informacja przetworzona przysługuje obywatelowi wyłącznie w "w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego". Trybunał uznał, że obywatel nie ma racji, a przepisy ustawy, które ograniczają dostęp do informacji przetworzonych są zgodne z przepisami Konstytucji RP.
W 2015 r. Prawo i Sprawiedliwość złożyło do Trybunału Konstytucyjnego skargę konstytucyjną na Ustawę o TK. |
| Prawo do sądu, prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji |
Art. 45. 1. Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy Art. 78 Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. |
Sprawa Bogdana Wróblewskiego vs CBA w sprawie bezprawnego pozyskiwania bilingów przez służby specjalne. W I instancji sąd uznał, że służby naruszyły prawa i wolności konstytucyjne obywatela. CBA zaskarżyło wyrok wydany w I instancji powołując się na brak bezprawności swoich działań. Jednak sąd II instancji utrzymał w mocy wyrok sądu I instancji. |
| Prawo do wynagrodzenia szkody | Art. 77. 1.Każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. 2. Ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw. |
Krzysztof Musiał z Tychów złożył skargę na opieszałość sądu w jego sprawie rozwodowej, wysokości alimentów oraz ustanowienia kontaktów z synem. Sąd przychylił się do jego pozwu i przyznał mu odszkodowanie, które musiał wypłacić Skarb Państwa. |
| Prawo do wystąpienia do Rzecznika Praw Obywatelskich |
Art. 80. Każdy ma prawo wystąpienia, na zasadach określonych w ustawie, do Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o pomoc w ochronie swoich wolności lub praw naruszonych przez organy władzy publicznej. |
Rzecznik Praw Obywatelskich interweniował w sprawie nie wpuszczenia na teren Sejmu członków Fundacji Obywatele RP. Do zdarzenia doszło 7 lipca 2017 r. Rzecznik wystosował zapytanie do Kancelarii Sejmu. |
Marlena Bodo
Nauczycielka WOS-u
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.
