Próba badawcza, różni się od próby kontrolnej jednym zmienionym czynnikiem. Wynik próby badawczej jest efektem przeprowadzonego doświadczenia. Wynik ten porównuje się do do wyniku próby kontrolnej, w której nie zmieniono żadnych czynników. Dzięki temu wiemy, czy  czynnik zmieniony w próbie badawczej, wpłynął w jakiś sposób na badany obiekt.