a)
x2+4x3−x−x2−4x3+x
Określamy dziedzinę podanego wyrażenia.
x2+4x=0x(x+4)=0x=0ix=−4ix2−4x=0x(x−4)=0x=0ix=4
zatem
D=R\{−4,0,4}
Wykonujemy podane działania. Doprowadzamy ułamki do wspólnego mianownika.
x(x+4)3−x−x(x−4)3+x=
=x(x+4)(x−4)(3−x)(x−4)−x(x+4)(x−4)(3+x)(x+4)=
=x(x+4)(x−4)3x−12−x2+4x−3x−12−x2−4x=
=x(x+4)(x−4)−2x2−24=
=x(x+4)(x−4)−2(x2+12)
b)
x2−2x+1x+3−x2−1x−3
Określamy dziedzinę podanego wyrażenia.
x2−2x+1=0(x−1)2=0x=1ix2−1=0(x−1)(x+1)=0x=1ix=−1
zatem
D=R\{−1,1}
Wykonujemy podane działania. Doprowadzamy ułamki do wspólnego mianownika.
(x−1)2x+3−(x−1)(x+1)x−3=
=(x−1)2(x+1)(x+3)(x+1)−(x−1)2(x+1)(x−3)(x−1)=
=(x−1)2(x+1)x2+x+3x+3−x2+x+3x−3=
=(x−1)2(x+1)8x
c)
x2−x−34+x2−3x2x−1
Określamy dziedzinę podanego wyrażenia.
x=0ix−3=0x=3ix2−3x=0x(x−3)=0x=0ix=3
zatem
D=R\{0,3}
Wykonujemy podane działania. Doprowadzamy ułamki do wspólnego mianownika.
x(x−3)2(x−3)−x(x−3)4x+x(x−3)2x−1=
=x(x−3)2x−6−4x+2x−1=
=x(x−3)−7=
=−x(x−3)7
d)
x2−25x+1−x2−5xx+1+x2+5xx−1
Określamy dziedzinę podanego wyrażenia.
x2−25=0(x−5)2=0x=5ix2−5x=0x(x−5)=0x=0ix=5ix2+5x=0x(x+5)=0x=0ix=−5
zatem
D=R\{−5,0,5}
Wykonujemy podane działania. Doprowadzamy ułamki do wspólnego mianownika.
(x−5)(x+5)x+1−x(x−5)x+1+x(x+5)x−1=
=x(x−5)(x+5)x(x+1)−x(x−5)(x+5)(x+1)(x+5)+x(x−5)(x+5)(x−1)(x−5)=
=x(x−5)(x+5)x2+x−x2−5x−x−5+x2−5x−x+5=
=x(x−5)(x+5)x2−11x=
=x(x−5)(x+5)x(x−11)=
=x2−25x−11
e)
x2−2x+12x−4−xx+2+x−1x+1
Określamy dziedzinę podanego wyrażenia.
x2−2x+1=0(x−1)2=0x=1ix=0ix−1=0x=1
zatem
D=R\{0,1}
Wykonujemy podane działania. Doprowadzamy ułamki do wspólnego mianownika.
(x−1)22x−4−xx+2+x−1x+1=
=x(x−1)2x(2x−4)−x(x−1)2(x+2)(x−1)2+x(x−1)2x(x+1)(x−1)=
=x(x−1)22x2−4x−(x+2)(x2−2x+1)+x(x2−1)=
=x(x−1)22x2−4x−x3+2x2−x−2x2+4x−2+x3−x=
=x(x−1)22x2−2x−2=
=x(x−1)22(x2−x−1)
f)
4x2−16x−1+2x2−x3−2x−2x+11
Określamy dziedzinę podanego wyrażenia.
4x2−1=0(2x−1)(2x+1)=0x=21ix=−21i2x2−x=0x(2x−1)=0x=0ix=21i2x+1=0x=−21
zatem
D=R\{−21,0,21}
Wykonujemy podane działania. Doprowadzamy ułamki do wspólnego mianownika.
(2x−1)(2x+1)6x−1+x(2x−1)3−2x−2x+11=
=x(2x−1)(2x+1)x(6x−1)+x(2x−1)(2x+1)(3−2x)(2x+1)−x(2x−1)(2x+1)x(2x−1)=
=x(4x2−1)6x2−x+6x+3−4x2−2x−2x2+x=
=x(4x2−1)4x+3