a) 

Skracanie ułamka polega na podzieleniu licznika i mianownika tego ułamka przez tę samą liczbę. Ułamek nieskracalny to taki, w którym licznik i mianownik są liczbami względnie pierwszymi (tj. takimi, które nie mają już żadnego wspólnego dzielnika większego od 1)

---

Skróćmy dane ułamki.

$\frac{5}{15}=\frac{5:5}{15:5}=\frac{1}{3}$

Uwaga: Przy skracaniu ułamków możemy też stosować następujący zapis:

$\frac{5}{15}=\frac{{\sout{5}}^1}{{\sout{15}}_3}=\frac{1}{3}$   

nie widać jednak wtedy wyraźnie, przez co skracaliśmy dany ułamek. 

Aby wyraźnie podkreślić, przez co skracamy, rozwiązanie tego zadania będziemy zapisywać w pierwszy
z prezentowanych sposobów.

---

b)

$\frac{33}{88}=\frac{33:11}{88:11}=\frac{3}{8}$

---

c) 

Doprowadzanie ułamka do postaci ułamka nieskracalnego może być przeprowadzane etapami:

$\frac{42}{56}=\frac{42:2}{56:2}\underset{\text{skroˊcicˊ}}{\underset{\text{da się}}{=\frac{21}{28}=}}\frac{21:7}{28:7}\underset{\text{nieskracalny}}{\underset{\text{ułamek}}{=\frac{3}{4}}}$

---

d)

$\frac{40}{125}=\frac{40:5}{125:5}=\frac{8}{25}$  

---

e)

$\frac{30}{72}=\frac{30:2}{72:2}=\frac{15}{36}=\frac{15:3}{36:3}=\frac{5}{12}$  

---

f) 

$\frac{78}{102}=\frac{78:2}{102:2}=\frac{39}{51}=\frac{39:3}{51:3}=\frac{13}{17}$