Uwaga! Czas passato remoto - czas przeszły historyczny.

Użycie:

• do mówienia o odległych faktach historycznych , przy czym wskazujemy na konkretną datę, okres czasu, np. Il conflitto terminò nel 1989. (Konflikt zakończył się w 1989r.),

• jako literacki odpowiednik passato prossimo (narracje w książkach, prasie), stosowany w języku pisanym np. pracach naukowych, np. "Lo presero i ferrovieri, e lo tennero qualche tempo alla stazione." Carlo Levi (Kolejarze wzięli go i zatrzymali chwilę na dworcu.),

• do wyrażania czynności mających miejsce w odległej przeszłości (bez związku z teraźniejszością), lub do wyrażania czynności z przeszłości do których mamy obojętny stosunek emocjonalny, np. Da bambina ebbi le lezioni di canto. (Jako dziecko miałam lekcje śpiewu - nie wiemy, czy ma to jakikolwiek wpływ na teraźniejszość.)

Budowa:

Czas passato remoto jest czasem  prostym tj. nie występuje tutaj czasownik posiłkowy, a w poszczególnych osobach stosujemy odpowiednio odmieniony czasownik. Dla czasowników regularnych dodajemy końcówki do tematu bezokolicznika:

koniugacja pierwsza -are - końcówki: -ai, -asti, -ò, -ammo, -aste, -arono.

koniugacja druga -ere - końcówki: -ei/-etti, -esti, -é/-ette, -emmo, -este, -erono/-ettero.

koniugacja trzecia -ire -  końcówki:  -ii, -isti, -ì, -immo, -iste, -irono.

Czasowniki nieregularne:

Odmiany czasowników essere, avere, fare, dire, dare, należy nauczyć się na pamięć. 

ESSERE: fu, fosti, fu, fummo, foste, furono

AVERE: ebbi, avesti, ebbe, avemmo, aveste, ebbero

FARE: feci, facesti, fece, facemmo, faceste, fecero

DIRE: dissi, dicesti, disse, dicemmo, diceste, dissero

DARE: diedi (detti), desti, diede (dette), demmo, deste, diedero (dettero)

Przy pozostałych czasownikach nieregularnych, można wspomóc się pewnym algorytmem odmiany:

czasowniki nieregularne poza wymienionymi powyżej mają nieregularną tylko pierwszą i trzecią osobę liczby pojedynczej oraz trzecią osobę liczby mnogiej. Można by je więc uznać za czasowniki regularne z obocznością, gdyż znając tylko 

• ich pierwszą osobę liczby pojedynczej możemy w łatwy sposób wydedukować pozostałe przypadki przy odmianie przez osoby,

• pierwsza osoba liczby pojedynczej kończy się na -si, trzeba zapoznać się z tematem czasownika,

• od pierwszej osoby liczby pojedynczej odcinamy końcówkę -si i dodajemy końcówkę  -se w celu otrzymania trzeciej osoby liczby pojedynczej,

• od pierwszej osoby liczby pojedynczej odcinamy końcówkę -si i dodajemy końcówkę -sero w celu otrzymania trzeciej osoby liczby mnogiej,

• pozostałe osoby liczby pojedynczej (2) i mnogiej (1,3) tworzymy w sposób regularny

Spójrzmy na odmianę czasownika METTERE: misi, mettesti, mise, mettemmo, metteste, misero.

 

Czas trapassato remoto:

Budowa: czasownik posiłkowy avere bądź essere odmieniony w czasie passato remoto + imiesłów participio passato.

Stosowanie: czas trapassato remoto stosowany jest do mówienia o czynności, która odbyła się przed inną czynnością przeszłą, niemającą żadnego wpływu na teraźniejszość. Stosuje się go w zdaniach, w których występuje czas passato remoto – passato remoto wyraża czynność przeszłą, która nie jest w żaden sposób powiązana z tym, co dzieje się teraz, a trapassato remoto wskazuje na czynność jeszcze wcześniejszą.

• Non appena Gianna ebbe sentito la notizia, partì. (Jak tylko Gianna usłyszała tę wiadomość, wyjechała.

Trapassato remoto stosowany jest jedynie w zdaniach podrzędnych, wprowadzonych przez dopo che (po tym jak), quando (gdy), (non) appena (jak tylko) i innych spójnikach o podobnym znaczeniu, wskazujących na zależność czasową pomiędzy dwoma wydarzenia.

---

Przekształćcie zdania z tekstu, używając trapassato remoto - wprowadzonym przez wyrażenia: quando, (non) appena, lub dopo che, a także passato remoto.


1. Dopo che gli ebbi chiesto due pacchetti di sale, la vecchia si girò e scomparve sotto il banco per recuperarli.