Uwaga! Przy zamianie mowy niezależnej na zależną, należy pamiętać o następstwie czasów, zmianie ulegają również podmioty, określenia czasu i miejsca, przymiotniki wskazujące i dzierżawcze.

Zmiana zaimków osobowych i dzierżawczych:

io, tu, lui, lei, Lei ➨ lui, lei
noi, voi, loro ➨ loro
mio, tuo, suo ➨ suo
nostro, vostro, loro ➨ loro

Zamiana zaimków wskazujących:

questo ➨ quello
qui ➨ lì
qua ➨ là

i przysłówków czasu:

oggi ➨ quel giorno
stamattina ➨ quella mattina
domani ➨ il giorno dopo
fra una settimana ➨ la settimana dopo/seguente/successiva
ieri ➨ il giorno prima/precedente
ieri sera ➨ la sera prima
un’ora fa ➨ un’ora prima
tre giorni fa ➨ tre giorni prima
tra poco ➨ poco dopo
ora ➨ allora, in quel momento
poco fa ➨ poco prima

Pytania w mowie zależnej zawsze są wprowadzane przez se (jeśli pytanie nie zaczyna się od zaimka pytającego).

Następstwo czasów w mowie zależnej:

indicativo presente ➨ indicativo imperfetto Ha detto: "Devo lavorare" ➨ Ha detto che doveva lavorare.
passato prossimo ➨ trapassato prossimo Ha detto: "Ho lavorato molto oggi" ➨ Ha detto che aveva lavorato molto quel giorno.
passato remoto ➨ trapassato prossimo Ha detto: "Da giovane lavorai molto durante le vacanze" ➨ Ha detto che da piccola aveva lavorato molto durante le vacanze.
futuro ➨ condizionale composto Da piccola diceva: "Da grande farò il medico" ➨ Da piccola diceva che avrebbe fatto il medico.
condizionale presente ➨ condizionale composto Ha detto: “Vorrei tornare a casa” ➨ Ha detto che sarebbe voluto tornare a casa.
imperativo ➨ infinito semplice + DI Ha gridato: "Guarda un attimo" ➨ Ha gridato di guardare un attimo.

Imperfetto, trapassato prossimo, congiuntivo imperfetto i trapassato pozostają bez zmian.

 

---

Przekształćcie wywiad ze strony 192-193 na mowę zależną, używając zamiast pytań zdania nadrzędnego: "Dziennikarz zapytał Verdiego...", a do odpowiedzi "Verdi odpowiedział, że..."
Uwaga: pytania pośrednie, czyli pytania dziennikarza, wymagają użycia trybu łączącego congiuntivo.

Rozwiązanie przykładowe:

Il giornalista ha domandato a Verdi quando fosse nata la sua passione per la musica. (Dziennikarz zapytał Verdiego kiedy narodziła się jego pasja do muzyki.)
Verdi ha risposto che da quando ricordava, fin da piccino. (Verdi odpowiedział, że od kiedy pamięta, od dziecka.)

Il giornalista ha domandato a Verdi chi fosse stata la persona che aveva incentivato quel interesse e che ruolo aveva avuto nella sua vita. (Dziennikarz zapytał Verdiego kto rozpalił w nim miłość do muzyki i jaką rolę pełniła ta osoba w jego życiu.)
Verdi ha risposto che era stato Antonio Barezzi a sostenerlo finanziariamente a proseguire gli studi. Ha detto anche che grazie a quella persona suo padre lo iscrisse al Ginnasio di Busseto  e lo permise di frequentare il teatro della Scala di Milano. (Verdi odpowiedział, że Antonio Barezzi, bo wspierał go finansowo w ukończeniu studiów. Powiedział, że również dzięki tej osobie ojciec zapisał do go gimnazjum w Busseto i pozwolił mu chodzić do teatru alla Scala w Mediolanie.)

Il giornalista ha domandato a Verdi in che modo fosse legato alla figlia di Antonio Barezzi e cosa ricordasse di lei. (Dziennikarz zapytał Verdiego w jaki sposóv był związany z córką Antoniego Barezzi i co o niej pamięta.)
Verdi ha risposto che era stata sua prima moglie da cui aveva avuto due figli, l'aveva amata molto. (Verdi odpowiedział, że to była jego pierwsza żona, z którą miał dwoje dzieci, bardzo ją kochał.)

Il giornalista ha domandato a Verdi se avesse avuto altri legami importanti nella sua vita. (Dziennikarz zapytał Verdiego, czy były inne, ważne związki w jego życiu.)
Verdi ha risposto che aveva legami importanti con Giuseppina Strepponi. (Verdi odpowiedział, że łączyło go uczucie z Giuseppiną Strepponi.)

l giornalista ha domandato a Verdi se fosse vero che aveva relazioni extraconiugali. (Dziennikarz zapytał Verdiego czy to prawda, że miał historie miłosne pozamałżeńskie.)
Verdi ha risposto che aveva avuto una storia romantica extraconiugale che era durata dieci anni, quando era finita era tornato a sua moglie, la vera donna della sua vita.

Il giornalista ha domandato a Verdi cosa pensasse dell'unificazione italiana e della sua carriera politica. (Dziennikarz zapytał Verdiego co sądzi o zjednoczeniu Włoch i o swojej karierze politycznej.)
Verdi ha risposto che era stato eletto nel 1861 e che era favorevole all'unificazione italiana. (Verdi odpowiedziął, że został wybrany w 1861 roku do parlamentu i że był za zjednoczeniem Włoch.)

Il giornalista ha domandato a Verdi chi dei maestri l'avesse incitato e aiutato nella sua cariera. (Dziennikarz zapytał Verdiego kto z jego nauczycieli go wspierał i pomagał w karierze.)
Verdi ha risposto che era stato Ferdinando Provesi e Vicenzo Lavigna ad averlo aiutato durante la sua carriera. (Verdi odpowiedział, że Ferdinando Provesi i Vicenzo Lavigna pomogli mu w karierze.)

Il giornalista ha domandato a Verdi cosa potesse dire per quanto riguarda l'impresario Bartolomeo Merelli. (Dziennikarz zaputał Verdiego, co mógłby powiedzieć o mentorze Bartolomeo Merelli.)
Verdi ha risposto che gli aveva dato l'incarico di comporre una prima opera per teatro. (Verdi odpowiedział, że powierzył mu zadanie stworzenia pierwszej opery.)

Il giornalista ha domandato a Verdi se avesse viaggiato parecchio nella sua vita. (Dziennikarz zapytał Verdiego, czy podróżował dużo w życiu.)
Verdi ha risposto di sì. (Verdi odpowiedział, że tak.)

Il giornalista ha domandato a Verdi a quali luoghi fosse legato maggiormente e per quale motivo. (Dziennikarz zapytał Verdiego, do jakich miejsc był najbardziej przywiązany i dlaczego.)
Verdi ha risposto che era stato legato alla Francia, dove si era sposato con Giuseppina e a Londra, perché era la prima città straniera a commisionargli un'opera. Verdi ha risposto anche che era stato legato a Cairo perché lì era stata rappresentata l'Aida. (Verdi odpowiedział, że był związany z Francją, gdzie ożenił się z Giuseppiną i z Londynem, bo to było pierwsze zagraniczne miasto, które powierzyło mu stworzenie opery.)

Il giornalista ha domandato a Verdi a quale luogo in Italia fosse legato. (Dziennikarz zapytał Verdiego z jakim miejscem we Włoszech był związany.)
Verdi ha risposto che era stato legato a Busseto, la sua città natale, a Milano dove non era stato accettato al Conservatorio ma dove aveva poi creato le sue più famose opere. (Verdi odpowiedział, że był związany z Busseto, swoim miastem, w którym się urodził, z Mediolanem, gdzie nie dostał się do Konserwatorium, ale gdzie później stworzył swoje najsłynniejsze opery.)