PRZECZYTAJ! To ułatwi Ci zrozumienie rozwiązania i pracę nad tym zadaniem.

Tryb rozkazujący:

Podany tryb stosujemy do polecenia komuś wykonania danej czynności. Polecenie to przekazujemy: rozkazując, prosząc, proponując, żądając.

Gdy nasze polecenie kierujemy do jednej osoby, używamy formy czasownika w 2. osobie liczby pojedynczej trybu rozkazującego, natomiast, gdy kierujemy je do grupy osób, stosujemy formę 2. osoby liczby mnogiej trybu rozkazującego.

Tryb rozkazujący pełni również rolę formy grzecznościowej. Stosujemy wtedy czasownik w 2. osobie liczby mnogiej trybu rozkazującego.

Tworzenie trybu rozkazującego:

Formę trybu rozkazującego dla 2 osoby liczby pojedynczej tworzymy od tematu 1. osoby liczby pojedynczej w czasie teraźniejszym lub prostym.

Formę trybu rozkazującego dla 2 osoby liczby mnogiej tworzymy poprzez dodanie do formy trybu rozkazującego 2 osoby liczby pojedynczej końcówki -те.

Przykłady tworzenia trybu rozkazującego:

1. Gdy temat kończy się na samogłoskę. W podanym wariancie do tematu czasownika dodajemy -й (+ -те).

np. читай! читайте!

2. Gdy temat kończy się na spółgłoskę, a w 1 os. liczby pojedynczej akcent pada na końcówkę. W podanym wariancie do tematu czasownika dodajemy -и (+ -те).

np. говори!, говорите!

3. Gdy temat kończy się na dwie spółgłoski, a w 1 os. liczby pojedynczej akcent pada na temat. W podanym wariancie do tematu czasownika również dodajemy -и (+ -те).

np. запомни! запомните!

4. Gdy temat kończy się na spółgłoskę, a w 1 os. liczby pojedynczej akcent pada na temat. W podanym wariancie do tematu czasownika dodajemy -ь (+ -те).

np. одень! оденьте!

5. W przypadku czasowników zwrotnych w trybie rozkazującym, partykuła -ся (-сь) zachowuje swoją formę na końcu wyrazu.

np. занимайся! занимайтесь!

Jeśli swoją prośbę lub polecenie kierujemy do osoby trzeciej, z pomocą przychodzi nam słowo "Пусть" (“Niech”). Tworzymy wtedy całą konstrukcję, która wygląda następująco:

"Пусть" + osoba trzecia + czasownik w 3. osobie liczby pojedynczej lub mnogiej.

np. Пусть Мама купит шоколад! (Niech mama kupi czekoladę!)

Пусть дети пойдут спать! (Niech dzieci pójdą spać!)

Gdy chcemy zachęcić do czegoś jedną lub więcej osób możemy użyć słowa "Давай". Konstrukcję trybu rozkazującego tworzymy wtedy w następujący sposób:

"Давай”/"Давайте" + bezokolicznik lub czasownik w pierwszej osobie liczby mnogiej czasu przyszłego prostego.

np. Давай смотреть фильм! (Obejrzyjmy film!)

Давайте послушаем музыку! (Posłuchajmy muzyki!)