Uwaga! Jest to przykładowa odpowiedź, ponieważ zadanie można wykonać na różne sposoby. Z tego też powodu potraktuj poniższe rozwiązanie jako wzór i inspirację dla własnej wypowiedzi.

---

WSTĘP

Wprowadzenie

Relacje międzypokoleniowe to popularny w kulturze i literaturze temat. Artyści odnoszą się do niego w różny sposób - oceniają, a czasem nawet kwestionują dorobek pokoleń odchodzących w przeszłość oraz pokładają nadzieję w młodych, których światopogląd dopiero się kształtuje. Przedstawieniu konfliktów międzypokoleniowych towarzyszy często motyw buntu wobec tego, co stare, pozornie nieaktualne. Samo przemijanie, zmienianie się rzeczywistości jest jednak czymś zupełnie naturalnym.

Zajęcie stanowiska: Zadaniem młodego pokolenia jest zmienianie zastanego stanu rzeczy. Niektórzy jego przedstawiciele czynią to, doceniając jednocześnie dorobek starego pokolenia, który szanują i otaczają czcią. Inni jednak całkowicie się od niego odcinają oraz nie stronią od krytyki.

 

ROZWINIĘCIE - część argumentacyjna

Odwołanie do załączonego wiersza - Do młodych Adama Asnyka

1. Wiersz Do młodych Adama Asnyka można uznać za manifest pokoleniowy. Utwór jest przykładem liryki apelu. Podmiot liryczny zwraca się do tytułowych młodych - pozytywistów, którzy w jakiś sposób muszą rozliczyć się z dziedzictwem romantyzmu. 

2. Sam Asnyk jest przedstawicielem nowej epoki, zafascynowanej postępem i rozwojem. To jeden z najwybitniejszych poetów doby pozytywizmu (kontekst historycznoliteracki).

a) Podmiot liryczny wiersza zwraca się do wszystkich przedstawicieli młodego pokolenia. Nakazuje im poszukiwanie własnej drogi i nowych prawd oraz niepodążanie ślepo za romantycznymi ideałami. 

b) Adresaci utworu mają pozostać wierni Bogu - ich sztuka ma być pochwałą tej wiary.

c) Zadaniem nowego pokolenia jest budowanie przyszłości. Ważnymi dla jego przedstawicieli wartościami powinny być mądrość i wiedza, którymi należy dzielić się z innymi. Stanowi to przeciwieństwo względem romantycznego postrzegania świata oraz kierowania się intuicją, uczuciami.

d) Osoba mówiąca prosi jednak młodych o docenienie dobytku romantyzmu i jego ideałów. Nie powinni ich odrzucać, przeciwnie - powinni je szanować, otoczyć należytą czcią. Romantyczne idee nie muszą przeszkodzić im w budowaniu postępowej przyszłości.

Wniosek cząstkowy: Utwór Do młodych to manifest pokolenia pozytywistów. Podmiot liryczny nie pochwala jednak buntowniczej postawy wobec zastanego porządku, mimo że z założenia każda epoka powinna być doskonalsza od poprzedniej. Osoba mówiąca zaznacza, że młodzi muszą docenić dorobek i ideały romantyków, jednocześnie kreując nową rzeczywistość oraz kultywując ideę postępu, rozwoju.

 

Odwołanie do wybranego tekstu kultury - np. Tanga Sławomira Mrożka

3. Temat relacji międzypokoleniowej, przedstawiony jednak w inny sposób, porusza Sławomir Mrożek w swoim groteskowym dramacie Tango.

4. W Tangu liberalnym, postępowym pokoleniem jest to, które odchodzi w przeszłość. Jego przedstawicielami są Stomil i Eleonora. Buntują się przeciwko tradycji oraz staremu porządkowi, których obrońcą jest Artur, należący do pokolenia młodych.

a) W świecie dramatu Mrożka role młodych i starych zostały odwrócone względem tego, jak zazwyczaj się je przedstawia. To starzy chcą wolności, wyzwolenia, młodzi natomiast pragną utrzymać porządek oraz kultywować tradycje.

b) Bunt Stomila i Eleonory doprowadza do chaosu oraz moralnego upadku. Dotychczasowe role społeczne nie mają już żadnego znaczenia - żona oficjalnie zdradza męża, babcia chodzi w trampkach, przeklina.

c) Artur nie może odnaleźć się w takiej rzeczywistości, pragnie powrotu do świata sprzed liberalnej rewolucji rodziców. Próbuje niejako buntować się przeciwko buntowi. Rolą młodego pokolenia jest według niego walka z brakiem zasad, wartości i z nieograniczoną wolnością, która w jakiś sposób doprowadza do zniewolenia człowieka.

d) Artur to współczesna wersja romantycznego buntownika. Można porównać go do Konrada z III części Dziadów. Pełen frustracji próbuje występować przeciwko zastanemu porządkowi oraz pragnie władzy absolutnej, zupełnie jak główny bohater dramatu Mickiewicza (kontekst literacki).

Wniosek cząstkowy: Świat Tanga jest groteskowy i absurdalny. Stare pokolenie pragnie wyzwolenia, usunięcia wszelkich norm, nieograniczonej wolności. Tymi postulatami odbiera możliwość buntowania się pokoleniu młodych. Artur jest rozczarowany postawą rodziny, chce wrócić do rzeczywistości sprzed liberalnej rewolucji. Ostatecznie jednak ponosi klęskę - zabija go prostak Edek, uosobienie brutalności, uniemożliwiając tym samym dokonanie jakichkolwiek zmian. 

 

ZAKOŃCZENIE

Wnioski końcowe

Relacje międzypokoleniowe przedstawiane są w tekstach kultury często w podobny sposób - młode pokolenie sprzeciwia się porządkowi stworzonemu przez to stare. Konflikt ten nie musi jednak wiązać się z całkowitym odcięciem od ideałów poprzedników, co doskonale pokazuje wiersz Do młodych Adama Asnyka. Sprawa komplikuje się w świecie pozbawionym zasad i autorytetów. Młodzi nie mają możliwości, żeby zbuntować się przeciwko starym, w których rzeczywistości panuje chaos, wolność absolutna. W Tangu Sławomira Mrożka Artur, przedstawiciel młodego pokolenia, podejmuje próby wprowadzenia zmian i zdobycia władzy - kończą się one jednak niepowodzeniem, a następnie śmiercią bohatera.