a)/e)
| Fragment | Opis peryfrazy |
|
„schodzą do jezior z siarki / i węgla lasy brzozowe” |
Peryfraza wprowadza infernalne motywy. Dochodzi bowiem do ożywienia lasów, które „schodzą do jezior z siarki / i węgla”. Sugeruje więc zagładę i piekło, spalenie oraz zniszczenie świata natury, który przestaje istnieć. Świadczy również o odwróceniu dotychczasowego porządku. |
| „czerwony tulipan ze strzechy wyrósł drzemiącej / i ronił płatki gorące” | Zastosowana peryfraza ukazuje pożar. Poeta opisuje go za pomocą odniesienia się do tulipana oraz jednej z jego typowych barw - czerwieni. Kwiat zyskuje jednak złowrogie znaczenie, ponieważ staje się znakiem zagrożenia, zaś jego płatki to najprawdopodobniej płomienie. |
| „ziewają krwiste zachody przy ziemi rozwartym pyskiem” | Peryfraza przedstawia pejzaż naznaczony wojną. „Krwiste zachody” można zapewne odnieść do łuny na horyzoncie, która wskazuje na toczące się walki, zaś jej kolor przypomina o krwi przelewanej przez ludzi. Jednocześnie „rozwarty pysk” zachodów wprowadza ponury nastrój, ponieważ świadczy o nieuchronnym zagrożeniu, czymś zachłannym i brutalnym. |
| „pada śmiertelny deszcz z gromnic wysokich” | Peryfraza ta przywodzi na myśl bombardowania, niebezpieczeństwo nadchodzące z nieba. Deszcz nie przynosi tym samym życia, ale staje się źródłem zagłady. |
| „ślepną źrenice ludzi pod cięciem puchowej lotki / ptaków niebieskich przemienionych w złe” | Peryfraza prawdopodobnie odnosi się do nalotów i zrzucania bomb przez samoloty. Można ją także rozpatrywać jako opis doświadczanego zła. Pozytywne zjawiska tracą swój pierwotny wydźwięk (ptaki), stają się zagrożeniem, natomiast człowiek traci dotychczasową zdolność rozpoznawania rzeczywistości. |
Peryfrazy wpływają na poetycki charakter przedstawienia - autor rezygnuje z brutalnej dosłowności. Zamiast tego w aluzyjny sposób prezentuje apokaliptyczny wymiar sytuacji, odwołuje się do oniryzmu jako techniki obrazowania. Peryfrazy kształtują niepokojącą, ponurą, przepełnioną grozą atmosferę dzieła oraz odzwierciedlają rozpad znanej człowiekowi rzeczywistości - staje się nagle niepojęta, wroga. Zabieg ten wpływa także na oryginalność przedstawienia, która pozwala na różnorodne odczytywanie sensu.
Sylwia Kępa
Nauczycielka języka polskiego
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

