Elementy charakterystyczne dla kołysanki:

• utwór śpiewany przez matkę dziecku;
• słowa klucze: „kołysce”, „sen”, „nocy”;
• treść utworu zachęcająca do snu: „uśnij syneczku [...]”;
• ważne jest wprowadzenie dziecka w dobry nastrój, co umożliwia m.in. zastosowanie czułych zdrobnień: „syneczku”.

 

Elementy budzące poczucie zagrożenia:

• smutek w głosie matki: „głos idzie żałosną steczką”;
• fragmenty rzeczywistości, które wywołują skojarzenie z wojną i śmiercią, zagrożeniem: „świergocą miotacze gwiazd”, „dusi powolnie jak gaz”, „[...] czarne róże”; "sen pod ciało podłoży się płomykiem"; "zasadzka", "zasypano";
• zakwestionowanie prawdziwości kołysanki: „kołysanka nieprawdziwa”;
• podważenie wartości pamięci i istnienia syna: „zasypano godziny cacka / niepamiętania kurzem”, „ciebie / nigdy nie było”. 

 

W utworze Czechowicza to, co znajome i czułe przeplata się z narastającym poczuciem zagrożenia i lęku. Poeta w wierszu łączy ze sobą odmienne porządki: łagodną kołysankę, którą matka śpiewa dziecku oraz elementy sugerujące poczucie nadchodzącej katastrofy; ona zaś przyniesie tylko śmierć i cierpienie. Połączenie tych rzeczywistości wywołuje coraz większy niepokój oraz staje się źródłem złowrogiej atmosfery pogłębiającej się z każdym wersem dzieła. Niewinność kołysanki, która przecież wywołuje pozytywne i ciepłe skojarzenia, zostają bowiem zestawione z grozą rzeczywistości. Pogłębia to tragiczną wymowę zakończenia oraz niemożność ucieczki od koszmaru zniszczenia.