Przykładowo:
Naturalizm:
„Kierowniczka kolonii wysadziła mnie przy trasie. Zaczekałam, aż nakrapiany plamkami rdzy biały polonez zniknie we mgle za Jowiszem, i ukradkiem ocierając łzy, przeszłam na drugą stronę krzyżówki. Tam skręciłam obok rzędu glinianych krasnali na Hektary, minęłam przystanek, staruszki sprzedające przy trasie grzyby i jagody, minęłam święte źródełko, po którym zostały tylko dziura w ziemi i kawałek omszałej rynny. Wioska z drogami wyłożonymi świeżym asfaltem i tablicami ulic - Długiej, Kryształowej, Zielonej i Polnej - wydawała się teraz jakaś obca, jakby ktoś pospinał ją czarnymi gumkami z dętki”.
Realizm:
„Zarzuciłam mu kraciastą ścierkę na plecy i tak jak mnie nauczył ojciec, a jego nauczył przedwojenny fryzjer w więzieniu, podkładałam grzebyk pod włos i wywijałam nożyczkami na wszystkie strony. Siwe pukle spadały do węglarki, a dziadek bacznie przeglądał się w lusterku, pilnując, żebym nie obcięła mu, jak mawiał, fali Dunaju nad czołem”.
Poetyzacja rzeczywistości:
„Pomyślałam, że takim kamiennym prosektorium jest ten nasz dom. Chłodnia z przekrwionymi oczami piecyka, gdzie do fetoru rozkładających się zwierząt przyzwyczaiłam się jak do słodkawego zapachu chleba. Nad progiem wisiał drewniany krzyż, ale tutaj coś innego było prawdziwą religią: przenajświętsze księgi zoologii, albumy z ptakami i rybami namaszczone ałunem i zaschniętymi plamami butaprenu, wypatroszone z watoliny kufajki czekające wiernie na dnie szafy, aż mistrz ceremonii wróci po południu z fabryki papieru, rozłoży gazety na stole i rozpocznie swój obrzęd preparacji”.
Fragmenty naturalistyczne zwracają uwagę na szczegóły rzeczywistości, również te szpetne, które można określić jako turpistyczne. Rejestrują także życie codzienne biednej społeczności wiejskiej. Z kolei fragmenty realistyczne pokazują rzeczywistość taką, jaką była, dzięki czemu tekst nabiera niemal kronikarskiego charakteru. Natomiast elementy poetyckie pomagają w mitologizacji świata przedstawionego, budowaniu atmosfery niezwykłości. Poetyckość wzmaga też podjętą dzięki narracji pierwszoosobowej indywidualizację opowieści.
Iwona
Nauczycielka języka polskiego
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

