Jak w literaturze jest prezentowany topos tańca? Omów zagadnienie na podstawie Tanga Sławomira Mrożka. W swojej wypowiedzi uwzględnij wybrany kontekst.

---

Uwaga! Jest to przykładowe rozwiązanie, które powinno stanowić inspirację do przygotowania własnej wypowiedzi.

---

 

Wstęp

• Tańczenie to popularna metoda rozładowywania pozytywnych i negatywnych emocji, ponieważ umożliwia człowiekowi wyrażanie przeżyć wewnętrznych. Niekiedy stanowi też element wzmacniający poczucie tożsamości narodowej, czego przykładem są należące do niematerialnego dziedzictwa kulturowego Polski polonez, mazur, kujawiak, oberek oraz krakowiak. Ponadto każdy taniec - tango, balet, dancehall - budzi inne uczucia wśród odbiorców, dzięki czemu na rozmaite sposoby inspiruje artystów różnych dziedzin. To wszystko sprawia, że obecny w utworach literackich topos tańca ma często charakter metaforyczny, symboliczny.

 

Rozwinięcie

• W Tangu tytułowy taniec należy kojarzyć między innymi ze zwycięstwem siły fizycznej nad wiedzą, a także kulturą osobistą. W domu rodzinnym głównego bohatera, Artura, nie obowiązują żadne zasady, co wywołuje w studencie złość. Chcąc przywrócić w nim ład, dwudziestopięciolatek buntuje się. Próbuje narzucić bliskim własne zasady. Dostrzegłszy, że podejmowane przez niego działania nie przynoszą zamierzonych efektów, postanawia przejąć władzę nad domownikami. Nie udaje się to jednak Arturowi. Dopiero Edek, nieokrzesany i wulgarny znajomy rodziny, po zabiciu studenta skutecznie wprowadza swoje rządy totalitarne. W końcowej scenie na znak triumfu oraz dominacji mężczyzna tańczy La cumparsitę z wujem Eugeniuszem.
• Taniec w Weselu Stanisława Wyspiańskiego symbolizuje nastroje panujące wśród ludzi na początku XX wieku. Chochoł, który przybywa na przyjęcie z okazji ślubu Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny, w scenie finałowej zaczyna grać na patykach jak na skrzypcach. Muzyka wydobywająca się z jego instrumentu wprawia bohaterów dramatu w stan hipnozy. Poruszają się oni powoli, co uwydatnia marazm Polaków. Postać fantastyczna pokazuje za sprawą tańca zebranych przed bronowicką chatą gości weselnych, że społeczeństwo polskie nie jest jeszcze gotowe ani do walki narodowowyzwoleńczej, ani na odzyskanie niepodległości.

 

Wnioski

• Topos tańca w utworach literackich często ma charakter symboliczny, ponieważ pozwala to pisarzom przedstawiać swoje przemyślenia w sposób bardziej obrazowy, ale wciąż niebezpośredni. W Tangu Sławomira Mrożka motyw ten służy między innymi ukazaniu przemocy fizycznej jako siły dominującej na świecie, a w przypadku Wesela Stanisława Wyspiańskiego - uwypukleniu problemu uśpienia narodu polskiego.