Z załączonego fragmentu - Zadanie 3: Ponad słowami 4. Maturalne karty pracy. Zakres podstawowy i rozszerzony

Rozwiązanie

a) Rozwiązanie zadania poniżej:

	Współcześni Polacy	Dawni Polacy
wygląd	"Oto płyną w tę i w tamtą stronę jakieś przykre pyski. Złe, niechlujne, napiętnowane dziedziczną i nieodwracalną brzydotą. Czasem mignie między nimi obły arbuz mordy aparatczyka państwowego lub partyjnego. Oni się wyróżniają jakimś opuchnięciem alkoholicznym, paskudnymi rzadkimi włoskami układającymi się w przykrych loczkach na spoconych czaszkach. Ich małe, bystre i podejrzliwe oczka, pulchne, gąbczaste policzki, ich odróżnia brak ust, które zastępuje otworek do wygłaszania referatów."	"Gdzież ta rozmaitość twarzy. Ślicznych i kostropatych, przystojnych i zeszpeconych, miłych i lekko krzywych. A te kostropate, szpetne i krzywe też mogły wydawać się ciekawe i pociągające. Gdzież ta rozmaitość rysów, typów, kolorytów. Gdzież ten wdzięk i urok powabnych mieszkańców [...]."
zachowania	"Te tłumy gnały niczym podczas nerwowego grzybobrania. Węszyły po kramach, zaglądały na zaplecza stoisk, formowały raptownie kolejki i z niewiadomych powodów w jednej chwili likwidowały je bezpowrotnie. Te tłumy szukały żeru, okazji kupna czegoś nieodzownego do życia, szczęśliwego trafu we frajerstwie chytrego państwa."	"Ale nie szły one dostojnie, z uniesionymi głowami, spozierając życzliwym wzrokiem, co tak dobrze pamiętam z dzieciństwa."

b) Środki językowe służące wartościowaniu (dwa środki do wyboru):

porównania ("niczym podczas nerwowego grzybobrania"),
metafory ("obły arbuz mordy aparatczyka", "tłumy szukały żeru"),
epitety ("frajerstwo chytrego państwa", "życzliwym wzrokiem"),
wyliczenia ("Ślicznych i kostropatych, przystojnych i zeszpeconych, miłych i lekko krzywych", "Złe, niechlujne, napiętnowane dziedziczną i nieodwracalną brzydotą"),
powtórzenia ("Gdzież ta rozmaitość twarzy. [...] Gdzież ta rozmaitość rysów, typów, kolorytów. Gdzież ten wdzięk i urok powabnych mieszkańców [...]").

Ocena: Narrator ocenia współczesnych mu Polaków jako prymitywnych, brzydkich, niesympatycznych. Mieszkańcy Warszawy przypominają mu w swoich zachowaniu zwierzęta. Ich postępowanie jest nielogiczne, rządzi nimi jakiś instynkt, wydają się całkowicie zmanipulowani, nie posiadają wolnej woli. Bezwiednie wykonują bezsensowne, zwierzęce, prymitywne czynności.