a) Wybrane cytaty i ich interpretacja:
| cytat | interpretacja |
| „Na tysiączne się wiorsty rozsiadła nam Polska” | Historia Polski obfituje w emigracje, przesiedlenia i zesłania - dlatego Polacy zamieszkują niemal cały świat. |
| „Papuga wszystkich ludów - w cierniowej koronie”. | Polska naśladuje inne narody. Jest nieustannie uciskana i gnębiona - jak męczennik. |
| „Kaleka, jak beznodzy żołnierze szpitalni, / Co będą ze łzą wieczną chodzili po świecie” | Naród wycierpiał tak wiele, że Polacy już nigdy nie odnajdą szczęścia ani radości. Jest to nawiązanie do walk narodowowyzwoleńczych. |
| „Dziewczyna, na matczyne niepomna przestrogi” | Polacy nie potrafią uczyć się na błędach swych przodków. |
| „Nieprawny dóbr sukcesor, oranych przez dzieci” | Obecne pokolenie nie zasługuje na wolność, którą wywalczyli przodkowie. |
| „Robaczek świętojański, co w nocy zaświeci, / Wspomnieniem dawnych bogactw żyjący ubogi” | Polska żyje chwałą, która dawno minęła, nie potrafi odnaleźć się w nowej rzeczywistości. |
| „Wydała [się] kościotrupem spod wszystkich kurhanów, / Co czeka trwożny chwili, gdy ciało odmieni”. | Ojczyzna jest zdruzgotana, martwa. Zamiast poświęcić się pracy nad poprawą swej sytuacji, Polacy czekają na cudowną odmianę losu. |
b) Charakteryzując Polskę, osoba mówiąca nawiązuje do romantycznego patriotyzmu, z którym wyraźnie polemizuje. Przedstawia go jako bezkrytyczny, naiwny, nieprzystający do rzeczywistości. Podmiot liryczny nazywa Polskę - nawiązując do Grobu Agamemnona Juliusza Słowackiego - „papugą wszystkich ludów”. Wieszcz zarzucał ówczesnej Rzeczpospolitej bezmyślne naśladowanie cudzych kultur. Naród widziany oczyma romantyków jest dumny i wyniosły, żyje chwałą, która dawno przeminęła. Polacy przeświadczeni o wyjątkowości swego narodu nie potrafią dostrzec jego wad, idealizują go. Wierzą, że przeznaczeniem Polski jest cierpienie - świadczy o tym wspomniana przez podmiot liryczny cierniowa korona, jednoznacznie odnosząca się do Chrystusa. Mesjanizm zakłada oczekiwanie na cudowną odmianę losu, a taka postawa sprzyja bierności. Aby poprawić sytuację w kraju, należy podjąć konkretne, realne działania.
c) Przykładowo:
Zgadzam się ze stwierdzeniem, że w wypowiedzi osoby mówiącej są wyczuwalne ironia i oskarżycielski ton. Podmiot liryczny krytykuje Polaków, gdyż ci czekają na cud zamiast pracować nad poprawą losu Rzeczpospolitej, którą nadal traktują jak męczennika. Namawia do porzucenia romantycznych wzorców, burzenia zastanego porządku, zerwania z tradycją. Osoba mówiąca prześmiewczo nazywa Polskę papugą w cierniowej koronie, ślepo naśladującą innych i nieustannie umartwiającą się. Ironiczne jest również porównanie kraju do niewielkiego robaczka świętojańskiego, który wciąż żyje dawnym blaskiem, zupełnie niedostosowany do nowej rzeczywistości.
Kamil
Nauczyciel języka polskiego
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

