Granica jest powieścią psychologiczną, gdyż autorka ukazuje wewnętrzne przeżycia, myśli, emocje bohaterów. Psychika postaci odgrywa w dziele Nałkowskiej niezwykle ważną rolę. Narrator pozwala czytelnikowi się w nią zagłębić dzięki zastosowanej przez autorkę mowie pozornie zależnej - może poznać wewnętrzne rozterki bohaterów, gdyż osoba relacjonująca wydarzenia przyjmuje ich perspektywę. Przedstawia motywacje postaci, ich dylematy i problemy, z którymi muszą się mierzyć. Nałkowska podejmuje istotne psychologiczne zagadnienia. Opisuje między innymi coraz odważniejsze przekraczanie moralnych granic przez Zenona Ziembiewicza, który stopniowo traci umiejętność odróżniania zła od dobra - robi wszystko, by utrzymać swoją pozycję, zrzuca na Elżbietę odpowiedzialność za jego romans z Justyną, finansuje aborcję Bogutówny, chcąc pozbyć się problematycznej dla niego ciąży kochanki. Nałkowska bada również barierę psychicznej wytrzymałości, co dotyczy szczególnie kreacji Justyny. Doświadczenie aborcji okazuje się traumatyczne dla kobiety. Odrzucona przez Zenona zaczyna tracić kontakt z rzeczywistością, choruje na schizofrenię. Nie jest w stanie poradzić sobie z sytuacją, w której się znalazła. Posuwa się do desperackiego czynu - atakuje Ziembiewicza. Zdaje się, iż bohaterka przekroczyła granicę odporności psychicznej, co Nałkowska stara się udowodnić, wnikliwie analizując przeżycia Justyny. Ukazuje załamanie człowieka, w którego wnętrzu zachodzą nieodwracalne zmiany. Innym problemem podjętym przez Nałkowską jest kwestia wolności człowieka i jej ograniczeń. Analiza problemu widoczna jest w opisie uwiązanego na łańcuchu psa pani Kolichowskiej, Fitka, którego „linię życia” stanowi drut, niemożliwa do przekroczenia bariera oddzielająca go od reszty świata. To metafora ograniczonych ludzkich możliwości, a także niemożności przekroczenia granicy społecznej przez bohaterów, szczególnie tych najuboższych, ich uzależnienia od bogatszych, nędznego losu, przed którym, mimo starań, nie sposób uciec. Psychika bohaterów Granicy staje się ważniejsza niż wydarzenia - czytelnik zakończenie historii poznaje już na początku powieści. Pozostała jej część skupia się natomiast głównie na badaniu przeżyć, myśli i emocji postaci oraz zachowań, których te są źródłem.
Małgorzata Domańska
Nauczycielka języka polskiego
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

