- Wydarzenia mające wpływ na początek romantyzmu w Polsce i Europie:
- 1798 -> rewolucja francuska;
- 1822 -> wydanie Ballad i romansów Mickiewicza;
- Tematy w twórczości polskich romantyków:
- uczucia i serce -> Romantyczność, Mickiewicz;
- młodość -> Oda do młodości, Mickiewicz;
- folklor -> Lilije, Mickiewicz;
- nadprzyrodzone zjawiska -> Świteź, Mickiewicz;
- miłość -> Rozłączenie, Słowacki;
- walka narodowowyzwoleńcza -> Sowiński w okopach Woli, Słowacki;
- ojczyzna i tęsknota za nią -> Moja piosnka (II), Norwid.
- Cechy romantycznej ballady:
- łączy w sobie elementy epiki, liryki i dramatu;
- odwołuje się do ludowych opowieści i wierzeń;
- występują w niej postaci oraz zdarzenia o fantastycznym charakterze;
- wyróżnia się tajemniczym, przepełnionym grozą nastrojem;
- jest w niej mroczna sceneria.
- Romantyczne ballady odwołują się do ludowego systemu wartości. Zaznacza się w nim przekonanie o tym, iż nie ma zbrodni bez kary, co znajduje także swoje odbicie w tekstach ballad:
- Lilije -> kara spotyka kobietę, która zamordowała swojego męża, aby nie dowiedział się o jej zdradzie; ostatecznie zamierza poślubić jednego z jego braci, jednak wtedy pojawia się duch zmarłego, zaś sama świątynia zapada się;
- Rybka -> uwiedziona przez pana Krysia decyduje się na samobójstwo; niewierny kochanek wraz z żoną zostaje zamieniony w kamień;
- Świteź -> najeźdźcy giną, kiedy próbują zerwać zioła, w które zmienili się mieszkańcy Świtezi.
- Cechy twórczości Norwida:
- powściągliwe wyrażanie uczuć;
- intelektualizm;
- oryginalne stosowanie interpunkcji;
- dramatyczna wizja świata, w którym nie pamięta się o wartościach;
- tematyka: różne sposoby postrzegania rzeczywistości, ojczyzna, tułaczka, wyobraźnia;
- obecność neologizmów.
- Martyrologia to cierpienie danego narodu lub wyznawców religii. Motyw ten jest obecny w wierszu Mickiewicza pt. Do matki Polki. Tyrteizm zaś to nurt poezji o charakterze patriotycznym, która zachęca do walki za ojczyznę. Jego elementy są obecne w utworze Słowackiego pt. Sowiński w okopach Woli.
Sylwia Kępa
Nauczycielka języka polskiego
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.
