Argumenty potwierdzające tezę, że literatura pozytywistyczna oddaje charakter epoki:

Argument 1.: Twórcy prozy realistycznej XIX wieku często w swoich utworach opisywali relacje rodzinne. Ta najmniejsza komórka społeczna stała się w literaturze swoistą "próbką" relacji panujących w całym kraju. W rodzinie bowiem odbijały się zmiany społeczne, ekonomiczne czy kulturowe, które występowały w pozytywizmie, stąd na podstawie rodziny oddawano charakter epoki.

Argument 2.: Pozytywizm w Polsce różnił się od europejskiego realizmu, ponieważ kraj pozostawał pod zaborami, a w państwie panowała zaostrzona cenzura. Stąd pisarze posługiwali się symbolami i rozbudowanymi alegoriami. Jako przykład można wskazać topos sieroctwa (nieobecnej matki). Posługiwanie się takim językiem pozwalało pozytywistom na oddanie charakteru epoki.