Na ukształtowanie się nowej, romantycznej koncepcji narodu niebagatelny wpływ miały wydarzenia historyczne poprzedzające epokę. Wielka Rewolucja Francuska (1789) czy Wiosna Ludów (1848) wywołały w ludziach poczucie solidarności, braterstwa i tożsamości. Ludzie uwierzyli, że wspólnymi siłami mogą przeciwstawić się tyranii i uciskowi oraz wywalczyć upragnioną wolność. Było to szczególnie ważne dla Polaków, którzy utracili swoją ojczyznę w 1795 roku (III rozbiór Polski). Utrata państwowości wymagała zmiany koncepcji narodu. Wcześniej był on pojmowany jako wspólnota ludzi zamieszkująca konkretne terytorium i podlegająca jednej władzy. W sytuacji, gdy Polacy żyli pod rządami trzech mocarstw, zmieniła się definicja narodu - jest on zbiorowością, którą łączy historia i tradycja, pamięć i mentalność obywateli. Dlatego tak ważna była rola historii w kształtowaniu romantycznej koncepcji narodu.