Choroby zagrażające ojczyźnie:

• "nieżyczliwość ludzka ku Rzeczypospolitej i chciwość domowego łakomstwa";
• "niezgody i roztyrki sąsiedzkie";
• "naruszenie religiej katolickiej i przysada heretyckiej zarazy";
• "dostojności królewskiej i władzej osłabienie";
• "prawa niesprawiedliwe";
• "grzechy i złości jawne".

Przykładowo: Skarga, jako duchowny, zwracał uwagę nie tylko na polityczne aspekty funkcjonowania państwa, ale także dopatrywał się zależności miedzy kondycją kraju a religią. Dlatego wymienił herezję i grzechy wśród chorób dręczących Rzeczpospolitą. Niełatwo z dzisiejszej perspektywy ocenić, czy diagnoza kaznodziei jest słuszna, niemniej łączenie religii i polityki jest od zawsze tematem dyskusyjnym. Podobnie jest w przypadku sąsiedzkich sporów - należy zastanowić się, na ile takie kłótnie mogą naruszyć integralność kraju. Natomiast brak postawy patriotycznej, niesprawiedliwe prawa i osłabienie władzy królewskiej mogą stać się przyczynami upadku państwa.