Wystąpienie Marcina Lutra odegrało ogromną rolę w renesansie. Jego głównym skutkiem było zapoczątkowanie rozwoju kapitalizmu w Europie. Bezpośrednio stało się ono przyczyną zmian nie tylko w sferze duchowej, ale i w państwowości. Lutra poparła część niemieckich książąt, którzy pragnęli osłabić władzę papieża. Ponadto wystąpienie okazało się kołem zamachowym uruchamiającym powstanie kolejnych odłamów chrześcijaństwa. Niecałe dwadzieścia lat po wystąpieniu Lutra, własną doktrynę religijną przedstawił Jan Kalwin. Reformacja doprowadziła do powstania licznych konfliktów na tle wyznaniowym, z których najkrwawszym była noc św. Bartłomieja, kiedy to zabito we Francji ok. pięciu tysięcy hugenotów (tak byli nazywani we Francji wyznawcy doktryny Jana Kalwina). Pozytywnym jej skutkiem był rozwój druku umożliwiający masowe rozpowszechnianie Biblii oraz powstawanie jej tłumaczeń w językach narodowych tak, aby mogła dotrzeć ona do jak największej liczby odbiorców. Ten impuls doprowadził do rozwoju filologii narodowych oraz powstawania coraz liczniejszych utworów w językach ojczystych twórców, którzy tym samym odeszli od twórczości w języku łacińskim. Było to zatem ucieleśnieniem idei indywidualizmu.