Przykładowo:
| Platon Państwo |
Morus Utopia |
Wolter Kandyd |
Krasicki Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki | |
| system władzy, zasady organizacji życia społecznego | W państwie Platona władza powinna spoczywać w rękach filozofów, ponieważ tylko umiłowanie mądrości pozwoli właściwie rządzić krajem. System społeczny musi być oparty na podziale zadań według predyspozycji obywateli. Gdy ktoś został stworzony po to, aby być rzemieślnikiem, tym właśnie powinien się zajmować. Na tej podstawie Platon wyróżnił trzy grupy społeczne: zarobników, pomocników i strażników. Migracja ludzi między tymi grupami jest niemożliwa, ponieważ zaburzałby to funkcjonowanie państwa. Każdy musi jak najlepiej spełniać swoje funkcje, aby kraj, porównany do organizmu, mógł właściwie działać. Dodać należy, że wymarzone państwo Platona powinno być ascetyczne. | Podstawowym podziałem społeczeństwa na wyspie Utopii jest rodzina, która składa się z 40 osób. Na jej czele stoi filarch, który razem z dziewięcioma innymi filarchami podlega władzy zwierzchnika. Na szczycie hierarchii stoi książę wybierany przez wszystkich naczelnych urzędników rodzin (filarchów) spośród 4 kandydatów zaproponowanych przez lud (każda dzielnica wybiera jednego kandydata). Książę sprawuje swój urząd dożywotnio pod warunkiem, że nie przejawia żadnych cech tyrana, wówczas zostaje zdetronizowany. Każdy obywatel Utopii musi znać się na uprawie roli, w związku z tym osoby, które urodziły się w mieście, przyjeżdżają na wieś, by wymienić rolnika, który chce spróbować życia w metropolii. Od dziecka dąży się do tego, by przysposobić dzieci do pracy na roli. Wszyscy noszą jednakową odzież, a wolny czas przeznaczają na rozwój duchowy, unikając zbędnych rozrywek czy rozpusty. Na wyspie podział dóbr jest równy, a pieniądze nie istnieją, w związku z czym nie dostrzega się żadnych różnic społecznych. | W Eldorado funkcjonuje rząd, który dba o obywateli i rozwój państwa, np. finansuje gospody po to, aby rozwijał się handel. Panuje tam niezwykły przepych i bogactwo - złoto i piękne klejnoty można znaleźć na każdym kroku. Władca nie czuje wyższości nad swoimi obywatelami, nie żąda, by ci oddawali mu cześć. Powszechne szczęście i bogactwo jest na tyle duże, że obywatele nie muszą o nic prosić Boga, składają mu jedynie dziękczynienie. Organizacja życia religijnego obywateli pozbawiona jest struktury hierarchicznej: nie ma kapłanów ani mnichów, którzy dywagowaliby nad sprawami wiary i narzucali sposób konfesji. W Eldorado każdy jest odpowiedzialny za swoją religijność - każdy jest kapłanem. | Na wyspie Nipu nie ma konkretnego ustroju, zatem nie ma też ludzi sprawujących władzę: „W zgromadzeniu naszym nie masz żadnej innej zwierzchności politycznej, prócz naturalnej rodziców nad dziećmi”. Życie społeczne zorganizowane jest na zasadzie równości i poczucia wspólnotowości. Mieszkańcy wyspy, mimo że są podzieleni na gospodarzy i sług, nie przejawiają żadnych różnic klasowych ani w obrębie posiadaczy ziemskich, ani w obrębie sług. Gospodarstwa są równiej wielkości, a między ludźmi nie dostrzega się różnic wynikających z bogactwa czy ubóstwa. Każdy wykonuje to samo zajęcie z równym zaangażowaniem, w taki sposób, by zaspokoić swoje potrzeby. |
| relacje władza-społeczeństwo |
Treść dostępna tylko dla użytkowników z aktywnym Premium
Treść dostępna tylko dla użytkowników z aktywnym Premium
Opracowania zadań z ponad 3000 podręczników – przygotowane przez nauczycieli
Ponad 100 kursów wideo do sprawdzianów, E8 i matury
Odrabiak Pro – interaktywna nauka z każdym szkolnym podręcznikiem
Gotowe notatki, tablice edukacyjne i sprawdziany
Ewa Sikora
Nauczycielka języka polskiego
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

