Przełom oświeceniowy w cywilizacji i kulturze miał związek z nowym sposobem myślenia, kultem rozumu. Zaczęto podważać dotychczasowe autorytety (np. władzę świecką, duchowną), co było wynikiem postulowanej wolności oraz równości wszystkich ludzi. Oświecenie stało się również czasem postępu - odkrycia matematyczne i fizyczne umożliwiły opisanie rzeczywistości w racjonalny oraz logiczny sposób. Nie bez znaczenia było również przyjęcie prymatu prawa naturalnego odwołującego się do rozumu, a stojącego ponad prawem wynikającym z religii lub tradycji. Wspominany rozwój nauk przyczynił się do postępu technicznego (np. wynalezienie maszyny parowej, krosna mechanicznego). Postępy w medycynie wydłużyły średnią długość życia, zaś powstanie towarzystw naukowych, czasopiśmiennictwo oraz rozwój oświaty pozytywnie wpłynęły na rozwój intelektualny ówcześnie żyjących. Kultura oświecenia odzwierciedlała zaś troskę o kształt społeczeństwa, fascynacje estetyczne (powiązane z antykiem) oraz niejednokrotnie sprzeczne idee.