Przykładowo:

 

a) Zarzuty stawiane barokowi:

• opierał się na przestarzałym, bezmyślnym nauczaniu,
• niski poziom literatury,
• nadmierne wpływy Kościoła katolickiego,
• eklektyzm,
• brak spójnego kształtu literatury.

 

b) Stereotypowa wiedza o stylu barokowym łączy się z jego negatywnym postrzeganiem. Często mówi się o nim w kontekście złego gustu oraz braku spójnych idei, chaosu i niskiej wartości artystycznej, skłonności do udziwnień. Jednocześnie deprecjonuje się wartość ówczesnej literatury. Stereotypowo postrzegany sarmatyzm kojarzy się znowu z megalomanią narodową, przekonaniem o wyjątkowości polskiej szlachty i wyższości nad innymi. 

 

c) Przykład megalomanii: wydanie dzieła Dembołeckiego pt. Wywód jedynowłasnego państwa świata.

 

d) Dwa czynniki wpływające na poczucie wielkości narodowej: rozległość terytorium Polski, przekonanie o wartości wzorca ustrojowego. Czesław Hernas tym samym podważa stereotypowy sposób postrzegania sarmatyzmu oraz megalomanii narodowej. Proponuje inne spojrzenie na tę kwestię, które niekoniecznie wiąże się z megalomanią, ale raczej poczuciem wielkości narodowej. Tym samym wskazuje, że zjawisko to niekoniecznie miało negatywny charakter.

 

e) Barok wyzwolił się z ograniczeń renesansowej estetyki. Ponadto w epoce tej powstał odrębny styl, który cechował się dynamizmem, kontrastami - nie naśladowano więc w bierny sposób poprzedników. 

 

f) Barokizacja to przebudowa np. średniowiecznych budowli, urządzania wnętrz zgodnie z estetyką baroku. 

 

g) wybór dzieł - część indywidualna

 

h) Andrzej Borowski zauważa, iż dzieło Matejki wyraża przekonanie, że właśnie w baroku nastąpiło zepsucie, które doprowadziło do upadku państwa - świadczy o tym skontrastowanie natchnionego Skargi oraz bezmyślnych słuchaczy. Historyk literatury wyraża inne zdanie, ponieważ problemy państwa narastały od dłuższego czasu, ponadto trudności wewnętrzne były wspólne dla większości państw. Nie można więc oskarżać o wszystko ludzi żyjących w XVII w.

 

i) Podziw autora tekstu budzi myśliciel barokowy zgłębiający sens istnienia mimo różnych przeciwności, cenzury. Druga postawa to obrońca praw ludzkich.

 

j) Rozwój języka polegał na zastosowaniu nowych form wersyfikacyjnych, wprowadzeniu do literatury polskiej nowych gatunków oraz spopularyzowaniu oryginalnych środków wyrazu artystycznego. Był to także czas regionalizacji literatury, wytworzenia form zrywających z klasycznymi formami.