Wyraz

Znaczenie

Przykład użycia

Synonim / wyraz o takim samym znaczeniu

antyteza

zestawienie dwóch elementów przeciwstawnych

lepiej z mądrym zgubić, niż z głupim znaleźć

przeciwstawienie

anafora

celowe powtórzenie tego samego wyrazu na początku segmentów wypowiedzi

Szybko, zbudź się, szybko, wstawaj.

Szybko, szybko, stygnie kawa!

powtórzenie

animizacja

nadawanie pojęciom, przedmiotom itd. cech istot żywych

samochód zdechł

ożywienie

dygresja

odejście od głównego wątku wypowiedzi

Poszli wtedy do parku, będącym w pobliżu ich nowego mieszkania, które kosztowało majątek, ale było warte swojej ceny, aby pobiegać.

wtrącenie

elipsa

opuszczenie oczywistego elementu zdania

Chcę wody.

wyrzutnia

eufemizm

wyrazy zastępujące takie, które mogą naruszyć tabu, obyczaje, zasady religijne

Odszedł w Panu.

mówić oględnie

hiperbola

przejaskrawienie określonych cech

Jej oczy przypominały lśniące niezwykłym blaskiem gwiazdy.

wyolbrzymienie

inwersja

odwrócenie typowego szyku zdania

Do domu szedł.

odwrócenie

ironia

niezgodność dosłownego i ukrytego sensu wypowiedzi

To bardzo miłe z twojej strony.

drwina

metafora

sens przenośny wypowiedzi

cienie marzeń

wyrażenie obrazowe

metonimia

zastapienie nazwy jednego elementu iną nazwa, która ma z nią związek

Czyta Prusa.

zamiennia

oksymoron

zestawienie wyrazów o przeciwnych znaczeniach

ciemny blask

epitet sprzeczny

onomatopeja

wyraz oddający określony dźwięk, odgłos

ćwir, ćwir

wyraz dźwiękonaśladowczy

paradoks

zestawienie wykluczających się elementów

leciał w dół

sprzeczność

personifikacja

przedstawienie zjawisk, zwierząt itd. jako ludzi

Pies rozmawiał z drzewem.

uosobienie

peryfraza

opisanie czegoś zamiast podania konkretnej nazwy  

Księżyc - okrągła, świetlista kula.

omówienie