W języku niemieckim wyróżniamy prosty, przestawny i końcowy szyk zdania. Szyk prosty i przestawny możemy spotkać już w pojedynczych zdaniach, a także w tych złożonych po niektórych spójnikach. Z kolei szyk końcowy charakteryzuje zdania poboczne. 

• Po spójnikach und (i, a), aber (ale), oder (lub), sondern (lecz) i denn (bo, ponieważ) występuje szyk prosty. Na pierwszym miejscu stawiamy podmiot, a na drugim orzeczenie. 
• Spójniki deshalb (dlatego) i dann (wtedy) wprowadzają szyk przestawny. Oznacza to, że orzeczenie przenosimy przed podmiot.
• Po spójnikach weil (bo, ponieważ), dass (że), wenn (jeśli, jeżeli, gdy, kiedy) i oraz ob (czy) stosujemy szyk końcowy. Orzeczenie lub jego odmienna część zajmuje ostatnie miejsce w zdaniu. 

---

 

1. Man kann Jugendliche am besten motivieren, wenn / weil man sie für die Hausarbeit bezahlt.
   Tłumaczenie: Najlepiej można zmotywować nastolatków, jeśli / ponieważ zapłaci się im za wykonywanie obowiązków domowych. 
    
2. Olaf soll im Haushalt helfen, ob / weil seine Eltern viel arbeiten.
   Tłumaczenie: Olaf powinien pomagać w domu, czy / ponieważ jego rodzice dużo pracują.