Spójnik dass (że) wprowadza zdanie podrzędne z szykiem końcowym. Oznacza to, że odmienione orzeczenie przenosimy na ostatnie miejsce w zdaniu. Jeśli orzeczenie składa się z dwóch części (np. w czasie przeszłym Perfekt lub w konstrukcji z czasownikami modalnymi), wtedy na samym końcu występuje jego odmienna część, a przed nią ta, której nie odmieniamy. Jeżeli orzeczeniem jest czasownik rozdzielnie złożony, przedrostek łączymy z czasownikiem głównym i zapisujemy jako jedno słowo.

 Przykłady:

• Ich hoffe, dass du bald gesund wirst. (Mam nadzieję, że szybko wyzdrowiejesz.) 
• Er hat vergessen, dass er heute ein Training hat. (On zapomniał, że ma dzisiaj trening.)  
• Ich habe gehört, dass Olafs Familie nach Deutschland umzieht. (Słyszałem / Słyszałam, że rodzina Olafa przeprowadza się do Niemiec.) 
• Sie schreibt, dass sie mich heute nicht besuchen kann. (Ona pisze, że nie może mnie dzisiaj odwiedzić.) 

Taką samą treść można zapisać także bezspójnikowo, w części zdania po przecinku występuje wtedy szyk prosty. Na pierwszym miejscu stawiamy podmiot, a po nim orzeczenie.

Przykłady:

• Ich hoffe, du wirst bald gesund. (Mam nadzieję, że szybko wyzdrowiejesz.) 
• Er hat vergessen, er hat heute ein Training. (On zapomniał, że ma dzisiaj trening.)  
• Ich habe gehört, Olafs Familie zieht nach Deutschland um. (Słyszałem / Słyszałam, że rodzina Olafa przeprowadza się do Niemiec.) 
• Sie schreibt, sie kann mich heute nicht besuchen. (Ona pisze, że nie może mnie dzisiaj odwiedzić.) 

---

 

1. Ich weiß, 

1. dass 
2. wir uns 
3. um 8.00 Uhr
4. vor der Schule 
5. treffen 
6. sollen.

Tłumaczenie: Wiem, że mamy spotkać się o 8:00 przed szkołą.

2. Tanja hat erzählt, 

1. ihre Klasse
2. hat 
3. gestern Nachmittag
4. eine Demo
5. im Stadtzentrum 
6. organisiert. 

Tłumaczenie: Tanja opowiadała, że jej klasa zorganizowała wczoraj po południu demonstrację w centrum miasta.