W języku niemieckim wyróżniamy prosty, przestawny i końcowy szyk zdania. Szyk prosty spotkamy już w pojedynczych zdaniach, a także w tych złożonych po niektórych spójnikach. Są nimi:

• und (i, a);
• aber (ale);
• oder (lub);
• sondern (lecz)
• i denn (bo, ponieważ). 

Jeśli oder występuje w zdaniu pytającym, jego polskim odpowiednikiem jest słowo czy. Przed spójnikami aber, sondern i denn stawiamy przecinek. 

Szyk prosty polega na umieszczeniu podmiotu na pierwszym miejscu zdania twierdzącego. Tuż za nim stawiamy odmienione orzeczenie. Jeśli w drugiej części zdania po spójnikach und, aber, oder i sondern podmiot lub podmiot i orzeczenie są takie same jak w pierwszej części, możemy je pominąć.

---

 

1. Wir sind nicht zur Oma gefahren, sondern die Oma hat uns besucht. (Nie pojechaliśmy / pojechałyśmy do babci, lecz to babcia odwiedziła nas.)

2. Wann fährst du nach Wien und wie lange bleibst du in Österreich? (Kiedy pojedziesz do Wiednia i jak długo zostaniesz w Austrii?)

3. Besuchst du mich heute oder gehst du mit Alex ins Kino? (Odwiedzisz mnie dzisiaj czy pójdziesz z Alexem do kina?)

4. Ich habe auf dich gewartet, aber du bist nicht gekommen. (Czekałem / Czekałam na ciebie, ale nie przyszedłeś / przyszłaś.)