Klasa
3 szkoły ponadpodstawowej
Przedmiot
J─Özyk francuski
Wybierz ksi─ů┼╝k─Ö
C'est parti! 3, Zeszyt ćwiczeń

Kiedy chcemy przytoczy─ç czyj─ů┼Ť (albo swoj─ů) wypowied┼║, stosujemy mow─Ö zale┼╝n─ů (le discours indirect). Budujemy w├│wczas zdania z┼éo┼╝one, w kt├│rych zdanie nadrz─Ödne wprowadza wypowied┼║ (np. On powiedzia┼é, ┼╝e....; Ona spyta┼éa, czemu...; Oni doradzili mi, ┼╝eby...). Oto schematy tworzenia zda┼ä w mowie zale┼╝nej:

  1. ZDANIA OZNAJMUJ─äCE: czasownik wprowadzaj─ůcy (np. dire - powiedzie─ç, expliquer - wyja┼Ťni─ç, annoncer - poinformowa─ç, constater - stwierdzi─ç, r├ępondre - odpowiedzie─ç) + que (qu'), np. Mon p├Ęre constate qu'il est tr├Ęs calme. - M├│j tata stwierdza, ┼╝e jest bardzo spokojny.; Je lui dit que cet exercice est trop difficile. - M├│wi─Ö mu, ┼╝e to ─çwiczenie jest za trudne. 
  2. ZDANIE ROZKAZUJ─äCE: czasownik wprowadzaj─ůcy (np. ordonner - kaza─ç, interdire - zakaza─ç, conseiller - doradza─ç) + de (d') + bezokolicznik, np. La m├Ęre m'ordonne de ranger ma chambre. - Mama ka┼╝e mi posprz─ůta─ç pok├│j.; Mon p├Ęre m'interdit d'aller chez mes amis. - Tata zabrania mi i┼Ť─ç do moich przyjaci├│┼é. 
  3. ZDANIA PYTAJ─äCE: czasownik wprowadzaj─ůcy (np. demander - pyta─ç, vouloir savoir - chcie─ç wiedzie─ç) + zaimek pytajny (wi─Ökszo┼Ť─ç z nich pozostaje bez zmian, nale┼╝y jednak zapami─Öta─ç kilka wyj─ůtk├│w, kt├│re opisano w tabelce poni┼╝ej), np. Mon fr├Ęre toujours demande pourquoi je suis triste. - M├│j brat zawsze pyta, czemu jestem smutny.; Ma grand-m├Ęre veut savoir quand je me marierai. - Moja babcia chce wiedzie─ç, kiedy wezm─Ö ┼Ťlub.
est ce-que -> si (czy)

np. Est-ce que tu aimes le chocolat ? -> Elle veut savoir si tu aimes le chocolat.

t┼éumaczenie: Czy lubisz czekolad─Ö? -> Ona chce wiedzie─ç, czy lubisz czekolad─Ö. 

qu'est-ce que -> ce que (co)

np. Qu'est-ce que tu commandes ? -> Je demande ce que tu commandes. 

tłumaczenie: Co zamawiasz? -> Pytam, co zamawiasz.

qu'est-ce qui -> ce qui (kto)

np. Qu'est-ce qui frappe à la porte ? -> Il demande ce qui frappe à la porte.

t┼éumaczenie: Kto puka do drzwi? -> On pyta, kto puka do drzwi. 

qui est-ce qui -> qui

np. Qui est-ce qui t'invite ├á cette f├¬te ? -> Il veut savoir qui m'invite ├á cette f├¬te. 

t┼éumaczenie: Kto ci─Ö zaprosi┼é na t─Ö imprez─Ö? -> On chce wiedzie─ç, kto mnie zaprosi┼é na t─Ö imprez─Ö. 


Nale┼╝y pami─Öta─ç o tym, ┼╝e niekt├│re elementy zdania zmieniaj─ů si─Ö, kiedy przekszta┼écamy je na mow─Ö zale┼╝n─ů. 

 

1. ZAIMKI

  • Musimy pami─Öta─ç, ┼╝e je┼Ťli przytaczamy czyj─ů┼Ť wypowied┼║, to trzeba zmieni─ç wszystkie zaimki, kt├│re dotycz─ů tej osoby - po to, ┼╝eby zdanie dalej mia┼éo sens. 
  • np. Ma m├Ęre me dit : Range ta chambre, si tu veux allez avec nous au cin├ęma ! -> Ma m├Ęre me dit de ranger ma chambre si je veux aller avec eux au cin├ęma. 
  • t┼éumaczenie: Moja mama m├│wi do mnie: Posprz─ůtaj sw├│j pok├│j, je┼Ťli chcesz i┼Ť─ç z nami do kina! -> Moja mama m├│wi do mnie, ┼╝ebym posprz─ůta┼é m├│j pok├│j, je┼Ťli chc─Ö i┼Ť─ç z nimi do kina.

 

2. ZASADA ZGODNO┼ÜCI CZAS├ôW (BARDZO WA┼╗NA!!) 

  • Je┼Ťli w zdaniu nadrz─Ödnym (tym, kt├│re wprowadza mow─Ö zale┼╝n─ů, np. On powiedzia┼é, ┼╝e...) u┼╝yjemy czasu przesz┼éego, to czas, kt├│ry u┼╝yto w zdaniu podrz─Ödnym, tak┼╝e si─Ö zmieni. Nie ma tu jednak dowolno┼Ťci: s─ů ┼Ťci┼Ťle okre┼Ťlone regu┼éy, kt├│ry czas na jaki si─Ö zmienia. Schemat zmiany czas├│w przedstawiono w tabelce:
czas tera┼║niejszy -> l'imparfait

np. Mon ami m'aime. -> Mon ami m'a avou├ę qu'elle m'aimait.

t┼éumaczenie: Moja dziewczyna mnie kocha. -> Moja dziewczyna wyzna┼éa mi, ┼╝e mnie kocha.

le pass├ę compos├ę -> le plus-que-parfait

np. Tu as vu ce film de Woody Allen. -> Tu m'as expliqu├ę que tu avais vu ce film de Woody Allen.

t┼éumaczenie: Widzia┼ée┼Ť ten film Woody'ego Allena. -> Wyja┼Ťni┼ée┼Ť mi, ┼╝e widzia┼ée┼Ť ten film Woody'ego Allena.

le futur simple -> le conditionnel pr├ęsent

np. Je partirai ├á Paris pour mes vacances. -> Je t'ai dit que je partirais ├á Paris pour mes vacances. 

t┼éumaczenie: Wyjad─Ö do Pary┼╝a na wakacje. -> Powiedzia┼éem ci, ┼╝e wyjad─Ö do Pary┼╝a na wakacje.

le futur ant├ęrieur -> le conditionnel pass├ę

np. J'aurai fini mes ├ętudes l'ann├ęe prochaine. -> J'ai affirm├ę que j'aurais fini mes ├ętudes l'ann├ęe prochaine.

t┼éumaczenie: Sko┼äcz─Ö moje studia w przysz┼éym roku. -> Potwierdzi┼éem, ┼╝e sko┼äcz─Ö moje studia w przysz┼éym roku.

le futur proche -> aller odmieniony w l'imparfait + bezokolicznik

np. Elle va venir chez moi. -> Elle m'a promis qu'elle allait venir chez moi.

t┼éumaczenie: Przyjdzie do mnie. -> Obieca┼éa mi, ┼╝e do mnie przyjdzie. 

le pass├ę r├ęcent -> venir odmieniony w l'imparfait + de + bezokolicznik

np. Je viens de finir mes devoirs. -> Je lui ai inform├ę que je venais de finir mes devoirs.

t┼éumaczenie: W┼éa┼Ťnie sko┼äczy┼éem odrabia─ç lekcje. -> Poinformowa┼éem go, ┼╝e w┼éa┼Ťnie sko┼äczy┼éem odrabia─ç lekcje. 

 

3. OKOLICZNIKI CZASU

  • Je┼Ťli u┼╝ywamy czasu przesz┼éego w zdaniu nadrz─Ödnym (tym, kt├│re wprowadza mow─Ö zale┼╝n─ů, np. On powiedzia┼é, ┼╝e...), to musimy pami─Öta─ç, ┼╝eby zmieni─ç okolicznik czasu - skoro przytaczamy wypowied┼║, kt├│ra wydarzy┼éa si─Ö w przesz┼éo┼Ťci, to np. "jutro" to ju┼╝ b─Ödzie inna data, ni┼╝ w chwili, gdy wypowiadano zdanie. Schemat zmiany okolicznik├│w czasu w mowie zale┼╝nej przedstawiono w poni┼╝szej tabelce: 

demain (jutro) -> le lendemain (nast─Öpnego dnia)

apr├Ęs-demain (pojutrze) -> le surlendemain (za 2 dni)

np. Je veux partir demain. -> Il m'a dit qu'il voulait partir le lendemain. 

t┼éumaczenie: Chc─Ö jutro wyjecha─ç. -> Powiedzia┼é mi, ┼╝e chce wyjecha─ç nast─Öpnego dnia.

aujourd'hui (dzi┼Ť) -> ce jour-l├á (tego dnia)

np. Je me sente tr├Ęs bien aujourd'hui ! -> J'ai constat├ę que je me sentais tr├Ęs bien ce jour-l├á. 

t┼éumaczenie: ┼Üwietnie si─Ö dzi┼Ť czuj─Ö! -> Stwierdzi┼éem, ┼╝e tego dnia ┼Ťwietnie si─Ö czu┼éem. 

dernier (ostatni, zesz┼éy) -> pr├ęc├ędent/d'avant (poprzedni, wcze┼Ťniejszy)

np. La semaine derni├Ęre, j'ai eu beaucoup de travail ! -> J'ai aper├žu que j'avais eu beaucoup de travail la semaine pr├ęc├ędente/la semaine d'avant. 

t┼éumaczenie: W ostatnim tygodniu mia┼éem du┼╝o pracy! -> Zauwa┼╝y┼éem, ┼╝e w poprzednim tygodniu mia┼éem du┼╝o pracy. 

hier (wczoraj) -> la veille (dzie┼ä wcze┼Ťniej)

avant-hier (przedwczoraj) -> l'avant-veille (2 dni wcze┼Ťniej)

np. Je lui ai rencontr├ę hier ou avant-hier. -> J'ai expliqu├ę que je lui avais rencontr├ę la veille ou l'avant-veille. 

t┼éumaczenie: Spotka┼éem go wczoraj albo przedwczoraj. -> Wyja┼Ťni┼éem, ┼╝e spotka┼éem go dzie┼ä lub 2 dni wcze┼Ťniej. 

il y a (... temu) -> avant/plus t├┤t (... wcze┼Ťniej)

np. Je suis parti il y a trois mois. -> J'ai r├ępondu que j'├ętais parti trois mois avant / trois mois plus t├┤t. 

t┼éumaczenie: Wyjecha┼éem 3 miesi─ůce temu. -> Odpowiedzia┼éem, ┼╝e wyjecha┼éem trzy miesi─ůce wcze┼Ťniej. 

dans (za...) -> plus tard/apr├Ęs (...p├│┼║niej)

np. Elle revient dans deux semaines. -> Elle dit qu'elle revient deux semaines plus tard / deux semaines apr├Ęs.

t┼éumaczenie: Wraca za 2 tygodnie. -> M├│wi, ┼╝e wraca dwa tygodnie p├│┼║niej. 

prochain (nast─Öpny) -> suivant (kolejny)

np. Il fera froid la semaine prochaine. -> On a inform├ę qu'elle ferait froid la semaine suivante.

tłumaczenie: W przyszłym tygodniu będzie zimno. -> Poinformowano, że w kolejnym tygodniu będzie zimno.

maintenant (teraz) -> à ce moment-là (wtedy, w tym momencie, w tej chwili)

np. Maintenant, il fait chaud ! -> Elle a dit qu'il faisait chaud ├á ce moment-l├á. 

t┼éumaczenie: Teraz jest ciep┼éo! -> Powiedzia┼éa, ┼╝e by┼éo wtedy ciep┼éo. 

ici (tutaj) -> l├á (tam) 

np. Elle vient de se d├ęm├ęnager ici. -> Elle a dit qu'elle venait de se d├ęm├ęnager l├á. 

t┼éumaczenie: W┼éa┼Ťnie si─Ö tu przeprowadzi┼éa. -> Powiedzia┼éa, ┼╝e w┼éa┼Ťnie si─Ö tam przeprowadzi┼éa. 


 

Przyk┼éadowe rozwi─ůzanie:

(Poni┼╝ej przedstawione jest przyk┼éadowe podsumowanie najwa┼╝niejszych fragment├│w wywiadu. Ka┼╝dy ucze┼ä mo┼╝e u┼éo┼╝y─ç je w inny spos├│b, wybieraj─ůc inne fragmenty. Poni┼╝sze rozwi─ůzanie traktuj jako wz├│r, na podstawie kt├│rego stworzysz swoj─ů wypowied┼║ pisemn─ů.)

 

Au d├ębut de l'interview de Greta Thunberg, le journaliste a rappel├ę qu'il y a un an, elle avait lanc├ę Fridays for future,

Komentarze