Kiedy mówimy o jedzeniu, to używamy różnych rodzajników:
- Do wyrażania ilości nieokreślonej (np. trochę, część, kawałek czegoś) używamy rodzajników cząstkowych (les articles partitifs), np. Chcę wypić sok. (Nie wiadomo, ile dokładnie, nie ma określenia, że np. szklankę czy butelkę) - Je veux boire du jus.; Chcesz zjeść ciasto? (Nie wiadomo, ile, czy całe, czy kawałek) - Tu veux manger du gâteau ?
Formy rodzajników cząstkowych przedstawiono w tabelce.
| rodzaj męski | du |
| rodzaj żeński | de la |
| liczba pojedyncza przed samogłoską | de l' |
| liczba mnoga | des |
- Kiedy chcemy określić, że zjadamy całość lub porcję jedzenia, używamy rodzajników nieokreślonych (les articles indéfinis), np. Jem jabłko (w całości). - Je mange une pomme.; Chcesz zjeść sałatkę? (jedną sztukę) - Tu veux manger une salade ?
- Kiedy chcemy określić nasz stosunek do jedzenia (czyli że coś lubimy jeść lub że czegoś nie lubimy), to używamy rodzajników określonych (les articles définis), np. Lubię kurczaka. - J'aime le poulet.; Nie znoszę pomidorów. - Je déteste les tomates.
Ich formy przedstawiono w tabelce.
| Rodzajniki określone (les articles définis) | Rodzajniki nieokreślone (les articles indéfinis) | |
| Rodzaj męski | le (l' przed samogłoską) | un |
| Rodzaj żeński | la (l' przed samogłoską) | une |
| Liczba mnoga | les | des |
W przeczeniu rodzajniki nieokreślone oraz cząstkowe zmieniają się w de (d'). Tej samej formy używamy w połączeniu z wyrażeniami ilościowymi (np. beaucoup de - dużo czegoś; une bouteille de - butelka czegoś).
Zaimkami osobowymi w funkcji dopełnienia bliższego nazywa się COD (les compléments d'objet directs). Są to zaimki, które zastępują rzeczowniki będące bezpośrednio po czasowniku i bezpośrednio się do niego odnoszące, co w języku polskim odpowiada dopełnieniu. Jeśli mamy wątpliwości, czy dane słowo jest COD, możemy zadać pytanie kogo? (qui?) lub co? (quoi?), np.:
Je les comprend. - quoi? Je comprends les instructions. (Rozumiem je. - co? - Rozumiem instrukcje.)
Je la vois. - qui? Je vois ma sœur. (Widzę ją. - kogo? - Widzę moją siostrę.)
Należy zwrócić uwagę, że COD znajduje się zawsze przed czasownikiem.
W tabelce przedstawiono formy COD - są identyczne jak formy rodzajników określonych.
| Rodzaj męski | le |
| Rodzaj żeński | la |
| Przed samogłoską | l' |
| Liczba mnoga | les |
Zaimek en jest nieodmienny i może zastępować dopełnienie, np.
- Je mange des fruits. -> J'en mange. (Jem owoce. -> Jem je.)
- J'aime beaucoup de la musique. -> J'en aime beaucoup. (Bardzo lubię muzykę. -> Bardzo ją lubię.)
- Je parle de mes loisirs. -> J'en parle. (Mówię o moich hobby. -> Mówię o nich.)
En może zatem zastępować rzeczownik, który będzie poprzedzony:
- rodzajnikiem nieokreślonym (un, une, des)
- rodzajnikiem cząstkowym (du, de la, de l', des)
- liczebnikiem
- zaimkiem nieokreślonym (np. inny - autre, kilka - quelques)
- przysłówkiem określającym ilość (np. peu de - mało, beaucoup de - dużo)
- przyimkiem de.
a. - Tu prends des céréales au petit-déjeuner ?
- Oui, j'en prends beaucoup. Je les adore. Je mange aussi des tartines. J'en mange trois ou quatre chaque matin.
Tłumaczenie:
- Na śniadanie jesz płatki?
- Tak, jem ich dużo. Uwielbiam je. Jem także tosty. Jem ich trzy lub cztery każdego ranka.
b. - Pour faire le gâteau, il faut acheter de la farine et du beurre. Il n'en y a plus à la maison.
- D'accord. J'en achète combien ?
- Prends deux kilos de farine et deux beurres. N'oublie pas de prendre encore un kilo de sucre.
Tłumaczenie:
- Żeby zrobić ciasto, trzeba kupić mąkę i masło. Nie ma ich już w domu.
- Dobrze. Ile mam ich kupić?
- Weź dwa kilo mąki i dwie kostki masła. Nie zapomnij wziąć jeszcze kilograma cukru.
c. - Au repas de fête chez Philippe, tout le monde a mangé du poulet.
- Toi aussi ? Tu détestes le poulet. Tu n'en manges jamais.
- Moi, je ne l'aime pas du tout. Moi, j'ai pris du poisson.
Tłumaczenie:
- Podczas uroczystego posiłku u Philippe'a wszyscy jedli kurczaka.
- Ty też? Nie znosisz kurczaka. Nigdy go nie jesz.
- Nie, ja go nie lubię. Ja zjadłem rybę.
Agnieszka Sumyk
Nauczycielka języka francuskiego
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

