Za pomocą spójników if (jeśli) oraz unless (jeśli nie, chyba że) możemy tworzyć zdania warunkowe. 

→ IF 

Spójnika if (jeśli, jeżeli) użyjemy przy tworzeniu trybów warunkowych, np.: 

• zerowy tryb warunkowy [odnośnik do zerowego trybu warunkowego]:

His computer freezes if he opens too many tabs. (Jego komputer się zawiesza, jeśli otworzy zbyt dużo zakładek.)

If babies are hungry, they start crying. (Kiedy małe dzieci są głodne, zaczynają płakać.)

• pierwszy tryb warunkowy [odnośnik do pierwszego trybu warunkowego]:

I will go for a walk tomorrow if it’s sunny. (Pójdę jutro na spacer, jeśli będzie słonecznie.)

If I know something, I will call you. (Jeśli się czegoś dowiem, zadzwonię do ciebie.)

• drugi tryb warunkowy [odnośnik do drugiego trybu warunkowego]:

Henry would buy a new car if he had enough money. (Henry kupiłby nowy samochód, gdyby miał wystarczająco dużo pieniędzy.)

If I were you, I would talk to her. (Na twoim miejscu bym z nią porozmawiał.)

• trzeci tryb warunkowy [odnośnik do trzeciego trybu warunkowego]:

I wouldn’t have passed this test if you hadn’t helped me study. (Nie zdałbym tego sprawdzianu, gdybyś mi nie pomogła w nauce.)

If Penny had come to the party, we would have had much more fun. (Gdyby Penny przyszła na imprezę, bawilibyśmy się o wiele lepiej.)

 

→ UNLESS 

Spójnika unless (jeśli nie, chyba że) używamy w zerowym i pierwszym trybie warunkowym, które opisują realne (możliwe do spełnienia) warunki i ich rezultaty. Jego znaczenie tworzy inną relację między zdaniem głównym (wyrażającym rezultat) a zdaniem podrzędnie złożonym (wyrażającym warunek): rezultat może mieć miejsce tylko wtedy, gdy warunek nie zostanie spełniony.

• zerowy tryb warunkowy:

This device doesn’t work unless you charge it. (To urządzenie nie działa, chyba że je naładujesz.)

Unless you’re an employee, you can’t enter this room. (Jeśli nie jesteś pracownikiem, nie możesz wchodzić do tego pomieszczenia.)

• pierwszy tryb warunkowy:

I will come with you to the cinema unless my parents don't let me. (Pójdę z tobą do kina, chyba że moi rodzice mi nie pozwolą.)

Unless we hurry, we will miss the train. (Jeśli się nie pospieszymy, spóźnimy się na pociąg.)

 

Uwaga! Spójnika unless nie używamy w trybach opisujących nierealne sytuacje w teraźniejszości (drugi tryb) lub przeszłości (trzeci tryb). 

Mimo silnej różnicy w znaczeniu, spójniki if oraz unless mogą posłużyć do utworzenia wypowiedzi o tej samej treści. Często można spotkać się z zadaniami, które wymagają przekształcenia zdania z if na takie z użyciem unless i na odwrót. Aby je poprawnie rozwiązać, należy zmienić formę czasownika z przeczącej na twierdzącą.

If	Unless
0 tryb warunkowy
John goes to the gym if he isn’t too tired. (John idzie na siłownię, jeśli nie jest zbyt zmęczony.)	John goes to the gym unless he is too tired.  (John idzie na siłownię, chyba że jest zbyt zmęczony.)
This dog doesn’t bite if you don’t provoke him. (Ten pies nie gryzie, jeśli się go nie sprowokuje.)	This dog doesn’t bite unless you provoke him. (Ten pies nie gryzie, chyba że się go sprowokuje.)
I tryb warunkowy
We will have a barbeque if it doesn’t rain.  (Zrobimy grilla, jeśli nie będzie padać.)	We will have a barbeque unless it rains. (Zrobimy grilla, chyba że będzie padać.)
I won’t help you if you don’t apologise. (Nie pomogę ci, jeśli nie przeprosisz.)	I won’t help you unless you apologise. (Nie pomogę ci, chyba że przeprosisz.)