Tryb rozkazujący (ang. the imperative lub the imperative mood) służy przede wszystkim do formułowania poleceń i wydawania rozkazów. Za jego pomocą możemy też jednak wyrazić groźby, ostrzeżenia, czy nawet porady. Z uwagi na jego funkcję, wypowiedzi w trybie rozkazującym są kierowane przede wszystkim do drugiej osoby (w liczbie pojedynczej lub mnogiej), dlatego najczęściej stosuje się go w języku mówionym i dialogach.
| Zastosowanie | Przykład |
| wydawanie poleceń i rozkazów |
Stay still! (Nie ruszaj się!) Go straight, then turn left. (Idź prosto, następnie skręć w lewo.) |
| wyrażenie groźby lub ostrzeżenia |
Don’t even try. (Nawet nie próbuj.) Look out! (Uważaj!) |
| udzielanie instrukcji |
Heat up the oil first. (Najpierw rozgrzej olej.) Press Enter to continue. (Naciśnij klawisz Enter, by kontynuować.) |
| udzielanie rad |
Be polite and listen carefully. (Bądź uprzejmy/a i słuchaj uważnie.) Don’t forget to take your passport. (Nie zapomnij zabrać paszportu.) |
| składanie ofert, zwłaszcza w sytuacji towarzyskiej |
Help yourself! (Częstuj się!) Make yourself at home. (Czuj się jak u siebie w domu.) |
| proponowanie wspólnej aktywności za pomocą wyrażenia let’s |
Let’s go to the cinema tonight. (Chodźmy dziś wieczorem do kina.) Let’s celebrate! (Uczcijmy to!) |
Tworzenie trybu rozkazującego
Podobnie jak w języku polskim, tryb rozkazujący tworzymy tylko w czasie teraźniejszym (tutaj: present simple). Konstrukcja w trybie rozkazującym nie zaczyna się od podmiotu (wykonawcy czynności), tylko od czasownika.
Tryb rozkazujący w formie twierdzącej zaczynamy od czasownika w formie bezokolicznika bez to, np.:
-
Come here. (Chodź tutaj.)
-
Look out! (Uważaj!)
Tryb rozkazujący w formie przeczącej zaczynamy od czasownika posiłkowego don’t, po którym następuje czasownik główny (wyrażający czynność) w formie bezokolicznika bez to, np.:
-
Don’t do that! (Nie rób tak!)
- Don’t talk to me. (Nie odzywaj się do mnie.)
Aleksandra Kotlęga
Nauczycielka języka angielskiego
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

