Funkcje procesora (CPU):

Procesor nieustannie realizuje cykl składający się z trzech głównych etapów: pobrania (fetch) instrukcji z pamięci RAM, jej dekodowania (decode) oraz wykonania (execute). Do jego kluczowych zadań należą: 

• Wykonywanie operacji matematycznych (dodawanie, mnożenie) oraz logicznych (porównywanie danych) przez jednostkę ALU (Arithmetic Logic Unit). 
• Zarządzanie pracą innych komponentów (karta graficzna, dysk, pamięć) oraz koordynacja wykonywania zadań. 
• Uruchamianie systemu operacyjnego i aplikacji poprzez interpretowanie ich kodu. 
• Przekształcanie danych wejściowych w wyjściowe.

Parametry wpływające na szybkość pracy procesora:

• Częstotliwość taktowania (Clock Speed) - mierzona w gigahercach (GHz), określa liczbę cykli zegarowych, które procesor może wykonać w ciągu sekundy (np. 3.0 GHz oznacza 3 miliardy cykli na sekundę). Im wyższa wartość, tym szybsze jest przetwarzanie zadań. 
• Liczba rdzeni (Cores) - nowoczesne procesory mają wiele rdzeni (dual-core, quad-core, octa-core), co pozwala im na jednoczesne wykonywanie wielu zadań (multitasking). Więcej rdzeni oznacza, że komputer może płynniej obsługiwać wymagające aplikacje. 
• Liczba wątków (Threads) - technologia (np. Hyper-Threading) pozwala jednemu rdzeniowi obsługiwać dwa zadania naraz, co zwiększa wydajność w pracy wielowątkowej. 
• Pamięć podręczna (Cache) - bardzo szybka pamięć wewnętrzna procesora (L1, L2, L3), która przechowuje najczęściej używane dane. Większa pamięć cache zmniejsza opóźnienia, ponieważ procesor rzadziej musi sięgać do wolniejszej pamięci RAM. 
• Architektura procesora - nowsze generacje procesorów są wydajniejsze nawet przy tej samej częstotliwości taktowania, dzięki lepszej budowie i mniejszemu procesowi technologicznemu (nm - nanometry), co przekłada się na mniejsze zużycie energii i wyższą moc obliczeniową.