Zmiany, które zaszły w Polsce w 1989 r., należy ocenić jako przełomowe i w większości pozytywne. Zapoczątkowały one pokojowe odejście od systemu komunistycznego oraz budowę demokratycznego państwa i gospodarki rynkowej. Proces ten rozpoczęły obrady Okrągłego Stołu, prowadzone od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 r. W ich wyniku ponownie zalegalizowano NSZZ „Solidarność”, przywrócono Senat, utworzono urząd prezydenta oraz uzgodniono przeprowadzenie częściowo wolnych wyborów.

W wyborach czerwcowych kandydaci opozycji zdobyli wszystkie dostępne mandaty w Sejmie oraz 99 ze 100 miejsc w Senacie. Wynik ten pokazał, że społeczeństwo odrzuca rządy komunistyczne. Chociaż urząd prezydenta objął jeszcze Wojciech Jaruzelski, komuniści utracili większość parlamentarną. We wrześniu powstał rząd Tadeusza Mazowieckiego, pierwszego niekomunistycznego premiera w Polsce po II wojnie światowej. Był to jeden z najważniejszych symboli końca dominacji PZPR.

Przemiany objęły również ustrój państwa. W listopadzie zniesiono cenzurę, a 29 grudnia 1989 r. uchwalono nowelizację konstytucji. Przywrócono nazwę Rzeczpospolita Polska, usunięto zapisy o przewodniej roli PZPR, zrównano partie polityczne oraz określono Polskę jako demokratyczne państwo prawa. Orzeł Biały ponownie otrzymał koronę. Zagwarantowano także prawo własności i swobodę działalności gospodarczej, tworząc podstawy przejścia do gospodarki rynkowej.

Zmiany te miały jednak ograniczenia. Sejm nadal pochodził z wyborów kontraktowych, w których 65% mandatów zagwarantowano stronie rządowej. Komuniści zachowali też początkowo urząd prezydenta i kontrolę nad resortami siłowymi. Kraj znajdował się ponadto w bardzo trudnej sytuacji gospodarczej, a późniejsze reformy wiązały się z wysokimi kosztami społecznymi.

Ostatecznie bilans 1989 r. należy ocenić pozytywnie. Dzięki kompromisowi uniknięto rozlewu krwi, zakończono istnienie PRL i rozpoczęto budowę III Rzeczypospolitej. Mimo że demokratyzacja nie została ukończona od razu, wydarzenia tego roku stworzyły podstawy wolnych wyborów, pluralizmu politycznego i suwerenności Polski.