Na początku XX w. napięcie międzynarodowe narastało z kilku powodów:

• Rywalizacja kolonialna i gospodarcza mocarstw - Niemcy dążyły do zdobycia kolonii i zwiększenia swoich wpływów, co zagrażało interesom Wielkiej Brytanii i Francji.
• Polityka imperialna Niemiec - realizowanie Weltpolitik oraz rozbudowa niemieckiej floty wywoływały szczególny niepokój Wielkiej Brytanii.

• Spór francusko-niemiecki - Francja nie pogodziła się z utratą Alzacji i Lotaryngii na rzecz Niemiec.
• Rywalizacja na Bałkanach - Rosja i Austro-Węgry walczyły o wpływy na terenach słabnącego imperium osmańskiego. Sytuację zaostrzały ruchy narodowe, aneksja Bośni i Hercegowiny przez Austro-Węgry w 1908 r. oraz wojny bałkańskie z lat 1912-1913.
• Powstanie przeciwstawnych bloków polityczno-wojskowych - Europę podzieliły trójprzymierze, utworzone przez Niemcy, Austro-Węgry i Włochy, oraz trójporozumienie, skupiające Francję, Wielką Brytanię i Rosję.
• Wyścig zbrojeń i rozwój militaryzmu - państwa rozbudowywały armie i floty, opracowywały plany wojenne oraz tworzyły nowe rodzaje broni.

W rezultacie lokalny konflikt mógł szybko objąć całą Europę. Bezpośrednią iskrą stał się zamach w Sarajewie z 28 czerwca 1914 r., po którym Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii.