Polska Partia Socjalistyczna i endecja należały do najważniejszych polskich ugrupowań politycznych przełomu XIX i XX wieku, jednak opierały swoje programy na odmiennych ideologiach.

• PPS łączyła walkę o odzyskanie niepodległości z postulatami socjalistycznymi. Dążyła do utworzenia demokratycznej republiki, poprawy warunków życia robotników, rozszerzenia praw obywatelskich i przeprowadzenia reform społecznych. Dopuszczała walkę rewolucyjną oraz zbrojną przeciwko zaborcom.