a) Okoliczności polityczne i wojskowe podpisania deklaracji

Deklarację ogłoszono 1 grudnia 1943 r., na zakończenie konferencji w Teheranie. Było to pierwsze wspólne spotkanie przywódców trzech głównych mocarstw koalicji antyhitlerowskiej: prezydenta USA Franklina D. Roosevelta, premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla i przywódcy ZSRR Józefa Stalina. Mimo różnic ustrojowych i sprzecznych interesów politycznych państwa te współpracowały w celu pokonania Niemiec. Rozmowy dotyczyły koordynacji działań wojennych oraz zasad współpracy po zakończeniu wojny.

Sytuacja militarna coraz wyraźniej sprzyjała aliantom: - Na froncie wschodnim Niemcy poniosły klęski pod Stalingradem i na Łuku Kurskim. Armia Czerwona przejęła inicjatywę strategiczną i wypierała wojska niemieckie z zajętych obszarów ZSRR. - W basenie Morza Śródziemnego alianci pokonali siły Osi w Afryce Północnej, zajęli Sycylię i wylądowali na Półwyspie Apenińskim. Obalono Mussoliniego, a Włochy ogłosiły kapitulację. Niemcy zajęli jednak znaczną część kraju i kontynuowali tam walkę. - Na Pacyfiku Stany Zjednoczone przejęły inicjatywę i stopniowo wypierały Japończyków z opanowanych terytoriów.

Niemcy nadal okupowały dużą część Europy, dlatego konieczne było uzgodnienie dalszych wspólnych operacji.