Koalicja antyhitlerowska była sojuszem państw walczących przeciwko III Rzeszy i jej sprzymierzeńcom. Powstawała stopniowo, a jej uczestników łączył wspólny przeciwnik, mimo różnic ustrojowych i odmiennych interesów politycznych.
-
Początki koalicji - 1939-1940 r.
Jej podstawę stanowił sojusz Polski, Wielkiej Brytanii i Francji. Po niemieckim ataku na Polskę Wielka Brytania i Francja wypowiedziały Niemcom wojnę 3 września 1939 r. Wraz z kolejnymi podbojami Hitlera do walki przyłączały się następne państwa. Po klęsce Francji w czerwcu 1940 r. głównym ośrodkiem oporu pozostała Wielka Brytania, gdzie działały rządy emigracyjne państw okupowanych. -
Rosnące zaangażowanie Stanów Zjednoczonych - 1941 r.
USA początkowo zachowywały neutralność, ale wspierały przeciwników Niemiec. 11 marca 1941 r. przyjęto ustawę Lend-Lease Act, umożliwiającą dostarczanie uzbrojenia, sprzętu i innych materiałów państwom, których obrona była ważna dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych. Pomoc otrzymywała przede wszystkim Wielka Brytania, a później również ZSRR. -
Przystąpienie ZSRR do współpracy z Wielką Brytanią - lato 1941 r.
Przełomem był atak Niemiec na ZSRR 22 czerwca 1941 r. Wspólny wróg skłonił Wielką Brytanię i Związek Radziecki do porozumienia mimo różnic ideologicznych. 12 lipca 1941 r. państwa te podpisały układ o wspólnej walce z Niemcami i zobowiązały się nie zawierać separatystycznego pokoju. Elementem poszerzania współpracy było także podpisanie polsko-radzieckiego układu Sikorski-Majski 30 lipca 1941 r. -
Ogłoszenie Karty Atlantyckiej - 14 sierpnia 1941 r.
Prezydent USA Franklin Delano Roosevelt i premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill przedstawili wspólne zasady prowadzenia wojny i organizacji powojennego świata. Zapowiadali między innymi prawo narodów do samostanowienia, rezygnację z podbojów terytorialnych oraz zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa. Karta stała się programową podstawą koalicji. -
Przystąpienie USA do wojny - grudzień 1941 r.
Po japońskim ataku na Pearl Harbor 7 grudnia 1941 r. Stany Zjednoczone przystąpiły do wojny z Japonią. 11 grudnia Niemcy i Włochy wypowiedziały wojnę USA. Umożliwiło to pełną współpracę wojenną trzech głównych mocarstw koalicji: Wielkiej Brytanii, USA i ZSRR. -
Formalne ukształtowanie koalicji - 1 stycznia 1942 r.
W Waszyngtonie 26 państw, w tym Polska, podpisało Deklarację Narodów Zjednoczonych. Sygnatariusze poparli zasady Karty Atlantyckiej, zobowiązali się wykorzystać swoje zasoby do walki z państwami Osi oraz nie zawierać z nimi separatystycznego pokoju.
W kolejnych latach koalicja rozwijała współpracę polityczną i wojskową. Szczególne znaczenie miała konferencja w Teheranie w 1943 r., podczas której Roosevelt, Churchill i Józef Stalin uzgodnili plany dalszej walki z Niemcami.
Anna Pilch
Nauczycielka historii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

